Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer

Τμήμα Θεατρικών Σπουδών

ΑΡΧΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Αρχείο Ερευνητικών Προγραμμάτων

Στη σελίδα αυτή συγκεντρώνονται ολοκληρωμένα ερευνητικά προγράμματα του Τμήματος, καθώς και παλαιότερα ερευνητικά έργα που επιχορηγήθηκαν από την Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Επιλέξτε μία ενότητα για να δείτε αναλυτικές πληροφορίες.

Ολοκληρωμένα ερευνητικά προγράμματα

Παρακάτω παρουσιάζονται ολοκληρωμένα ερευνητικά προγράμματα του Τμήματος.

Συνολικά ολοκληρωμένα ερευνητικά προγράμματα: 0

ACTitude project logo

ACTitude

Ερευνητικό πρόγραμμα τεχνικών αυτοσχεδιασμού για επαγγελματίες ψυχικής υγείας
Improvisation techniques research program for mental health professionals

Το έργο ACTitude αναπτύσσει μια καινοτόμο μεθοδολογία βασισμένη στις τεχνικές αυτοσχεδιασμού (Improv), με στόχο την ενδυνάμωση ατόμων που αντιμετωπίζουν ψυχικές διαταραχές απέναντι σε φαινόμενα κοινωνικής απόρριψης, λεκτικής κακοποίησης και χλευασμού. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας και αξιοποιεί εργαλεία από το αυτοσχεδιαστικό θέατρο και τις ψυχολογικές θεραπείες τρίτης γενιάς.

Μέσα από μια βιωματική και συμμετοχική προσέγγιση, το έργο αξιοποιεί προσεγγίσεις και μεθοδολογίες του Improv για την ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας, αυτοέκφρασης και αυτοπροστασίας. Η μεθοδολογία του ACTitude βοηθά τα άτομα να αναγνωρίζουν περιστατικά λεκτικής βίας, να ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους και να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά σε πραγματικό χρόνο, διακόπτοντας συμπεριφορές κακοποίησης.

Παράλληλα, το έργο παρέχει σε επαγγελματίες που εργάζονται με την ομάδα-στόχο ένα εξειδικευμένο και προσαρμοσμένο πλαίσιο παρέμβασης, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί σε εκπαιδευτικά, θεραπευτικά και κοινωνικά περιβάλλοντα.

Το ACTitude υλοποιείται από μια διεπιστημονική ομάδα ερευνητών, ψυχολόγων και καλλιτεχνών με εξειδίκευση στον αυτοσχεδιασμό και στις εφαρμογές του σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες, προωθώντας τη συμπερίληψη, την ενδυνάμωση και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.

  • Εστίαση: τεχνικές αυτοσχεδιασμού, ψυχική υγεία, κοινωνική ενδυνάμωση
  • Στόχος: υποστήριξη ατόμων με ψυχικές διαταραχές στην αναγνώριση και αντιμετώπιση λεκτικής κακοποίησης
  • Μεθοδολογία: συνδυασμός Improv και παρεμβάσεων από ψυχολογικές θεραπείες τρίτης γενιάς
  • Συνεργασία: διεθνής σύμπραξη ερευνητών, ψυχολόγων και εκπαιδευτών αυτοσχεδιασμού
Εξωτερικός ιστότοπος Όλα τα ερευνητικά προγράμματα
CHRYSALLIS project logo

CHRYSALLIS

Πρόγραμμα «ΘΑΛΗΣ»: «Χρυσαλλίς / Chrysallis» – Πολιτισμικές διαμεσολαβήσεις και διαμόρφωση του «εθνικού χαρακτήρα» στον περιοδικό τύπο του 19ου αιώνα
Cultural transfer and “national character” in nineteenth-century Greek periodicals

Το ερευνητικό έργο CHRYSALLIS εξετάζει τον ρόλο του ελληνικού περιοδικού τύπου του 19ου αιώνα στη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας και του «εθνικού χαρακτήρα» του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Μέσα από τη μελέτη ιδεολογικών, λογοτεχνικών και πολιτισμικών ρευμάτων, το έργο αναδεικνύει πώς τα έντυπα της εποχής λειτούργησαν ως πεδίο πολιτισμικών διαμεσολαβήσεων, συλλογικής μνήμης και επαναπροσδιορισμού της σχέσης του ελληνισμού με την ετερότητα.

  • Διάρκεια έργου: 01.02.2012 – 30.11.2015 (46 μήνες)
  • Επιστημονική Υπεύθυνη: Άννα Ταμπάκη
  • Πρόγραμμα: ΘΑΛΗΣ
  • Πεδίο: περιοδικός τύπος 19ου αιώνα, πολιτισμικές μεταφορές, εθνική ταυτότητα, νεοελληνικές σπουδές
  • Ερευνητική εστίαση: λογοτεχνικά και ιδεολογικά ρεύματα, πολιτισμικές ζυμώσεις, πρόσληψη γραμματειακών και δραματουργικών ειδών
Ιστοσελίδα του έργου Όλα τα ερευνητικά προγράμματα
DigiArts project logo

DigiArts

Διάλογος μέσω Ψηφιακών Τεχνών
Digital Arts Dialogue

Το DigiArts είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα που συνδυάζει τις αρχές της Αποκαταστατικής Δικαιοσύνης με τις τέχνες και τα ψηφιακά εργαλεία, με στόχο την ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ νέων και επαγγελματιών που εργάζονται με νέους. Το έργο επιδιώκει να αναπτύξει μια καινοτόμο και αποτελεσματική μεθοδολογία για την ενδυνάμωση της συμμετοχής, της επικοινωνίας και της κοινωνικής ένταξης, αξιοποιώντας τη δημιουργική έκφραση και τις δυνατότητες του ψηφιακού περιβάλλοντος.

Το έργο DigiArts στοχεύει να επικεντρωθεί στον διάλογο που “διακόπει” και να αναπτύξει έναν ποιοτικό και αποτελεσματικό διάλογο ανάμεσα σε νέους και εργαζόμενους που δουλεύουν με νέους, για να συνεργαστούν και να αλληλοϋποστηριχθούν με έναν καινοτόμο ψηφιακό τρόπο. Το DigiArts εστιάζει στην ανάπτυξη μιας καινοτόμου και δημιουργικής μεθόδου για τους εργαζόμενους με νέους για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης. Το έργο χρησιμοποιεί αξίες της Αποκαταστατικής Δικαιοσύνης στις Τέχνες για την ενίσχυση της συνεργασίας και του διαλόγου μεταξύ των Ευρωπαίων νέων.

  • Πρόγραμμα: Erasmus+
  • Πεδίο: Νεολαία, ψηφιακές τέχνες, αποκαταστατική δικαιοσύνη, κοινωνική ένταξη
  • Στόχος: Ανάπτυξη νέων εργαλείων διαλόγου και υποστήριξης για νέους και youth workers
  • Εταίροι: Οργανισμοί από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Βουλγαρία, την Ιταλία και την Ελλάδα
  • Αποτελέσματα: Ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, ενημερωτικά δελτία, καλλιτεχνικά παραδοτέα και διαδικτυακή πλατφόρμα
Εξωτερικός ιστότοπος 5ο Ενημερωτικό Δελτίο Αφίσα / Newsletter 1 Αφίσα / Newsletter 2 Όλα τα ερευνητικά προγράμματα
DUB-IN project logo

DUB-IN

The Transformative Power of my Voice
Charting Future Directions on Social Skills Training for People with Psychosocial Disability

Το DUB-IN απευθύνεται σε άτομα με ψυχοκοινωνική αναπηρία, τα οποία αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις ψυχικής υγείας και συχνά βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό. Στόχος του έργου είναι η ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων, η βελτίωση της κοινωνικής λειτουργικότητας και η δημιουργία ενός πιο συμπεριληπτικού περιβάλλοντος, μέσα από καινοτόμες εκπαιδευτικές πρακτικές βασισμένες στη μεταγλώττιση και σε πραγματικά επικοινωνιακά σενάρια.

  • Επιστημονική Υπεύθυνη: Μιχαέλα Αντωνίου
  • Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκή Ένωση
  • Ομάδα-στόχος: άτομα με ψυχοκοινωνική αναπηρία (PwPD) και επαγγελματίες που εργάζονται μαζί τους
  • Εστίαση: κοινωνικές δεξιότητες, συμπερίληψη, καταπολέμηση του στίγματος και ενδυνάμωση μέσω της φωνής
  • Μεθοδολογία: εκπαιδευτικό μοντέλο βασισμένο στη μεταγλώττιση και σε πραγματικές κοινωνικές/επικοινωνιακές ανάγκες
Ιστοσελίδα του έργου Όλα τα ερευνητικά προγράμματα
Gender Drama ID project

GENDER DRAMA ID

Ισότητα των φύλων, κοινωνικές δεξιότητες και εκπαίδευση σε αξίες μέσα από τη δραματοποίηση

Το έργο GENDER DRAMA-ID στοχεύει στην ενδυνάμωση ατόμων με αναπηρία και στην προώθηση της ισότητας των φύλων μέσα από μια καινοτόμο θεατροπαιδαγωγική προσέγγιση βασισμένη στο δράμα (Drama Based Training – DBT). Στο πλαίσιο του έργου αναπτύσσεται μια προσβάσιμη και συμπεριληπτική μεθοδολογία DBT, προσαρμοσμένη στις μαθησιακές ανάγκες και δυσκολίες των συμμετεχόντων. Η προσέγγιση βασίζεται στη βιωματική μάθηση μέσω της τέχνης του θεάτρου και του δράματος, δημιουργώντας ένα ασφαλές και δημιουργικό περιβάλλον έκφρασης, συνεργασίας και προσωπικής ανάπτυξης.

Μέσα από συμμετοχικές δραστηριότητες και τεχνικές θεάτρου, το έργο ενισχύει την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, την αυτοπεποίθηση και την ενεργή συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία. Παράλληλα, συμβάλλει στην καλλιέργεια αξιών όπως η ισότητα, ο σεβασμός, η αποδοχή της διαφορετικότητας και η κοινωνική συμπερίληψη.

Το GENDER DRAMA-ID φιλοδοξεί να αποτελέσει μια καινότομο μέθοδο που προωθεί την ισότιμη συμμετοχή όλων στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή.

Θεματικός άξοναςΙσότητα των φύλων
Εκπαιδευτικό εργαλείοΔραματοποίηση
Κύρια στόχευσηΚοινωνικές δεξιότητες & αξίες

Βασικοί άξονες του έργου

Εκπαίδευση σε αξίες

Η δραματοποίηση λειτουργεί ως μέσο βιωματικής μάθησης και ενίσχυσης της κοινωνικής ευαισθητοποίησης.

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων

Η συμμετοχική φύση της δραματοποίησης ενισχύει την επικοινωνία, την ενσυναίσθηση και τη συνεργασία.

Πεδία προτεραιότητας

  • Αύξηση συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας.
  • Μείωση μισθολογικών και εισοδηματικών ανισοτήτων.
  • Ισότητα στη λήψη αποφάσεων.
  • Καταπολέμηση έμφυλης βίας.
  • Προώθηση δικαιωμάτων σε διεθνές επίπεδο.
Το έργο αναδεικνύει τη δραματοποίηση ως εργαλείο εκπαίδευσης και κοινωνικής αλλαγής.
LYRIQAS project logo

LYRIQAS

LYRIQAS – Creative Europe
Ερευνητικό και καλλιτεχνικό έργο για τη σύγχρονη ανάγνωση της κοινής πολιτισμικής κληρονομιάς της Ευρώπης

Το LYRIQAS είναι ένα ερευνητικό και καλλιτεχνικό έργο, χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που εξερευνά την κοινή πολιτισμική κληρονομιά της Ευρώπης μέσα από σύγχρονες μορφές μουσικής, θεάτρου και κινηματογράφου. Φέρνει σε επαφή νέους καλλιτέχνες από την Αθήνα, τη Γαλικία και τη Μπράγκα, με στόχο τη συν-δημιουργία νέων έργων εμπνευσμένων από τη διαχρονική ευρωπαϊκή παράδοση. Μέσα από προγράμματα ανταλλαγής και φιλοξενίας καλλιτεχνών και ένα διακαλλιτεχνικό φεστιβάλ, το έργο προωθεί τη συνεργασία, την πολιτιστική ανταλλαγή και τη σύνδεσή της με το νεανικό κοινό.

  • Διάρκεια έργου: 01.07.2022 – 31.10.2024
  • Πρόγραμμα: Creative Europe
  • Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκή Ένωση
  • Επιστημονική Υπεύθυνη / Καλλιτεχνική επιμέλεια: Κλειώ Φανουράκη
  • Αναπληρώτρια Επιστημονική Υπεύθυνη & Σκηνοθέτις Παράστασης: Μιχαέλα Αντωνίου
  • Πεδίο: μουσική, θέατρο, κινηματογράφος, πολιτιστική ανταλλαγή, νεανικό κοινό, ευρωπαϊκή πολιτισμική κληρονομιά
  • Ερευνητική και καλλιτεχνική εστίαση: ανταλλαγές και φιλοξενίες καλλιτεχνών, συν-δημιουργία νέων έργων, διακαλλιτεχνικό φεστιβάλ
LYRIQAS φωτογραφία 7LYRIQAS φωτογραφία 1LYRIQAS φωτογραφία 3LYRIQAS φωτογραφία 5LYRIQAS φωτογραφία 6LYRIQAS φωτογραφία 4LYRIQAS φωτογραφία 8LYRIQAS φωτογραφία 10LYRIQAS φωτογραφία 9
Σελίδα του έργου Όλα τα ερευνητικά προγράμματα
Βιβλιογεωγραφία

ΒΙΒΛΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Ψηφιακή πλατφόρμα χαρτογράφησης εκδηλώσεων βιβλίου στην Ελλάδα

Η ΒΙΒΛΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ αποτελεί την πρώτη συστηματική ψηφιακή πλατφόρμα καταγραφής και χαρτογράφησης εκδηλώσεων που σχετίζονται με το βιβλίο σε όλη την Ελλάδα. Στόχος της είναι η έγκαιρη ενημέρωση του κοινού, η μελέτη της βιβλιακής δραστηριότητας και η διασύνδεση δημιουργών, φορέων και επαγγελματιών του χώρου.

  • Αντικείμενο: καταγραφή και χαρτογράφηση εκδηλώσεων βιβλίου
  • Εστίαση: πολιτιστική δραστηριότητα, εκδόσεις, λογοτεχνία
  • Στόχος: ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και ανάδειξη του ρόλου του βιβλίου
  • Λειτουργία: ψηφιακή πλατφόρμα ενημέρωσης και δικτύωσης
Δείτε την πλατφόρμα Όλα τα ερευνητικά προγράμματα

Θέατρο-Τραύμα-Θεραπεία

24 Ψηφιακές Συνομιλίες — μια εξερεύνηση του ιαματικού χαρακτήρα των επιτελεστικών τεχνών από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας

Ο κύκλος «Θέατρο-Τραύμα-Θεραπεία» γεννήθηκε μέσα στην εμπειρία της πανδημίας και του εγκλεισμού, σε μια περίοδο όπου οι παραστατικές τέχνες βρέθηκαν σε βαθιά κρίση. Η πρωτοβουλία του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών διερευνά τη σχέση της θεατρικής τέχνης με την ίαση, την ψυχανάλυση, τη θεραπευτική πρακτική και τη δυνατότητα της παράστασης να λειτουργήσει παρεμβατικά σε σώμα και ψυχή.

Με αφετηρία την κοινή εμπειρία ότι το θέατρο ενώνει σώματα και συναισθήματα, ο κύκλος αυτός άνοιξε έναν δημόσιο διάλογο για το τραύμα, την απομόνωση, την καλλιτεχνική πράξη και τις εναλλακτικές θεραπευτικές διαδρομές του δράματος σε συμβατικούς και μη συμβατικούς χώρους.

Διάστημα27.12.2020 – 20.06.2021
Μορφή24 ψηφιακές συνομιλίες
Επιμέλεια – ΣυντονισμόςΙωσήφ Βιβιλάκης

Βασικά στοιχεία

  • Πρωτοβουλία: Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ
  • Ημέρα και ώρα συναντήσεων: Κυριακές στις 12:00
  • Μετάδοση: ζωντανά από το κανάλι YouTube του Τμήματος
  • Διάχυση: μέσω του ιστότοπου και του Facebook του Τμήματος
  • Συμμετοχή: δωρεάν, χωρίς απαίτηση εγγραφής
  • Κοινό: φοιτητές/φοιτήτριες, υποψήφιοι/ες διδάκτορες, απόφοιτοι, φίλοι του Τμήματος και κάθε ενδιαφερόμενος/η
Κανάλι YouTube Όλα τα ερευνητικά προγράμματα

Ντένια Αθανασοπούλου-Κυπρίου, Μιχαέλα Αντωνίου, Λίνος Αρσένης, Κυριάκος Βλασσόπουλος, Μαρία Γεωργούση, Ίλια Γιακουμάκη, Στεφανία Γουλιώτη, Ιφιγένεια Γρίβα, Άθως Δανέλλης, Καίτη Διαμαντάκου, Νίκος Διαμαντής, Κωνσταντίνος Ζαμάνης, Μενέλαος Καραντζάς, Μάνος Καρατζογιάννης, Γιώργος Κόρδης, π. Αλέξανδρος Καριώτογλου, Χρυσή Καριώτογλου, Βίκυ Κατσίκα, Χλόη Κολύρη, Άλκηστις Κοντογιάννη, Αριστέα Κοντραφούρη, Ηλίας Κουνέλας, Στέλιος Κρασανάκης, Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, Όλια Λαζαρίδου, Βασίλειος Λαμπρινουδάκης, Κωνσταντίνος Μαρούγκας, Απόστολος Μαγουλιώτης, Κατερίνα Μάτσα, Χριστίνα Μιχαλοπούλου, Ειρήνη Μουντράκη, Περικλής Μουστάκης, Γιώργος Μπανιώκος, Νάγια Μποέμη, Θέμης Πάνου, Στρατής Πανούριος, Άγγελος Παπαδημητρίου, Ρούλα Πατεράκη, Γιώργος Πεφάνης, Ιάκωβος Ποταμιάνος, Βάλτερ Πούχνερ, Μαρία Σούμπερτ, Μάνος Στεφανίδης, Ευανθία Στιβανάκη, Αγγελική Στρατάκη, Αγνή Στρουμπούλη, Δημήτρης Τάρλοου, Σπύρος Τέγος, Μιράντα Τερζοπούλου, Νίκος Τζαβάρας, Τάκης Τζαμαργιάς, Κλειώ Φανουράκη, Μάρθα Φριντζήλα, Λυδία Φωτοπούλου, Αχιλλέας Χαλδαιάκης, Μάριος Χατζηπροκοπίου, καθώς και φοιτητές και απόφοιτοι του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών.

Επιλεγμένες ψηφιακές συνομιλίες

Δείτε επιλεγμένες συνομιλίες από τον κύκλο «Θέατρο-Τραύμα-Θεραπεία».

Δείτε όλες τις συνομιλίες στο YouTube

ΠΛΟΥΤΟΣ 21 – PLUTUS 21

Αδημοσίευτες μεταφράσεις αρχαίου δράματος: Εντοπισμός – Καταγραφή – Συγκέντρωση – Αξιολόγηση
Unpublished Translations of Greek Drama: Detection – Collection – Registration – Evaluation

Το ερευνητικό έργο ΠΛΟΥΤΟΣ 21 στοχεύει στον εντοπισμό, την καταγραφή, τη συγκέντρωση και την ψηφιοποίηση αδημοσίευτων μεταφράσεων αρχαίου δράματος. Το υλικό αυτό αποτελεί πολύτιμη αλλά σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη πηγή για τη μελέτη της γλωσσικής, μεταφραστικής, θεατρικής και πολιτισμικής πρόσληψης του αρχαίου δράματος στη νεότερη και σύγχρονη Ελλάδα.

Σε πρώτο στάδιο το έργο εστιάζει στην αναζήτηση, τον εντοπισμό, την καταγραφή, τη συγκέντρωση και, όπου είναι δυνατόν, τη μεταγραφή ή ψηφιοποίηση αδημοσίευτων θεατρικών μεταφράσεων. Περιλαμβάνονται ανέκδοτες μεταφράσεις, μεταφράσεις που έχουν δημοσιευθεί αποσπασματικά, μεταφράσεις δημοσιευμένες μη αυτοτελώς σε ανθολογίες και περιοδικά, καθώς και λανθάνον ή χαμένο υλικό.

Οι «κρυφές» αυτές μεταφράσεις, πολλές από τις οποίες συνδέονται με σημαντικές θεατρικές παραστάσεις και προέρχονται από διακεκριμένους συγγραφείς και καλλιτέχνες, αποτελούν πολύτιμο αρχειακό υλικό για τη διερεύνηση της γλωσσικής, μεταφραστικής, θεατρικής και πολιτισμικής πρόσληψης του αρχαίου δράματος στη νεότερη και σύγχρονη Ελλάδα.

Σε δεύτερο στάδιο πραγματοποιείται αναλυτική αποδελτίωση των μεταφρασμάτων με στοιχεία όπως τίτλος, πρότυπο κείμενο, χαρακτηρισμός μεταφράσματος, ταυτότητα μεταφραστή, πηγή ή θέση εύρεσης, παραστάσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκε, περικειμενικά στοιχεία, γλωσσικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά, καθώς και οι παρεμβάσεις που έχουν γίνει στο κείμενο (περικοπές, προσθήκες, μεταθέσεις χωρίων κ.ά.).

Το συγκεντρωμένο αρχειακό υλικό θα είναι διαθέσιμο σε φοιτητές, νέους ερευνητές, πανεπιστημιακούς, καθηγητές δραματικών σχολών, καλλιτέχνες και κάθε ενδιαφερόμενο, μέσω του αρχείου που θα φιλοξενείται στο Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος και Θεατρολογικής Έρευνας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ.

  • Ακρωνύμιο: ΠΛΟΥΤΟΣ 21 – PLUTUS 21
  • Επιστημονική Υπεύθυνη: Αικατερίνη (Καίτη) Διαμαντάκου, Καθηγήτρια ΤΘΣ ΕΚΠΑ
  • Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος: Γρηγόριος Ιωαννίδης
  • Ερευνητές συνεργάτες: Αλέξανδρος Κοέν (ΜΑ σκηνοθέτης, μεταφραστής, φοιτητής ΤΘΣ ΕΚΠΑ), Μάνος Δαμασκηνός (ΜΑ Θεατρολόγος, υποψήφιος διδάκτωρ ΤΘΣ ΕΚΠΑ)
  • Φορέας υλοποίησης: Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος και Θεατρολογικής Έρευνας, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ
  • Χρηματοδότηση: ΕΛΚΕ / Καταπίστευμα Κωνσταντίνου Τσαγκαδά
Εξωτερικός Ιστότοπος Όλα τα ερευνητικά προγράμματα

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ

Ερευνητικό πρόγραμμα ελληνικής θεατρολογικής βιβλιογραφίας

1900–2005Χρονικό εύρος της βιβλιογραφικής έρευνας
ISO 690Διεθνές πρότυπο βιβλιογραφικής περιγραφής
11.642Συνολικές εγγραφές στη βάση δεδομένων

Ταυτότητα έργου

  • Επιστημονικός υπεύθυνος: Βάλτερ Πούχνερ, καθηγητής
  • Επιστημονική επιτροπή: Χρ. Σταματοπούλου-Βασιλάκου, αναπληρώτρια καθηγήτρια · Γιώργος Πεφάνης, επίκουρος καθηγητής
  • Ερευνητική ομάδα: Ελένη Γουλή, Ίλια Λακίδου, Αλεξία Αλτουβά, Ειρήνη Μουντράκη, Ντίνα Σταματογιαννάκη
  • Ψηφιακή υποδομή: βάση δεδομένων σε περιβάλλον Microsoft Access

Αντικείμενο και μεθοδολογία

Το πρόγραμμα είχε ως στόχο τον εντοπισμό, την καταγραφή, τη συγκέντρωση και την αξιολόγηση επιστημονικών πηγών, βιβλίων, μελετών και άρθρων στην ελληνική γλώσσα με αντικείμενο το νεοελληνικό και το παγκόσμιο θέατρο, καθώς και αδημοσίευτων διδακτορικών διατριβών σχετικών με την ελληνική θεατρολογία.

Η βιβλιογραφία οργανώθηκε σε πέντε βασικές ενότητες: γενική νεοελληνική θεατρική ιστορία και βιβλιογραφία, χρονολογική κατάταξη του νεοελληνικού θεάτρου, θεματολογική κατάταξη, γενική ιστορία του ξένου θεάτρου στην ελληνική γλώσσα και μελέτες για το ξένο θέατρο.

Αποτελέσματα

  • Καταγραφή 753 αυτοτελών εκδόσεων
  • Αποδελτίωση 531 σύμμεικτων τόμων, με 3.622 νέες εγγραφές
  • Αποδελτίωση 255 τίτλων περιοδικών, με 7.267 νέες εγγραφές
  • Τελικό σύνολο βάσης δεδομένων: 11.642 εγγραφές

Σημασία του έργου

Η ολοκληρωμένη αυτή βιβλιογραφία αποτελεί σημαντικό εργαλείο γνώσης και έρευνας για φοιτητές, υποψήφιους διδάκτορες, θεατρολόγους και νεοελληνιστές, καθώς συγκεντρώνει για πρώτη φορά μεγάλο όγκο υλικού που δεν εντοπίζεται εύκολα ούτε σε υπάρχουσες βιβλιογραφίες ούτε σε αυτοματοποιημένους καταλόγους βιβλιοθηκών στο διαδίκτυο.

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ Ι

Παραστασιογραφία και τεκμηρίωση των παραστάσεων του αρχαίου ελληνικού δράματος στην Ελλάδα – Ψηφιοποίηση σχετικού οπτικοακουστικού υλικού

1992–2002Περίοδος συμπλήρωσης του αρχείου παραστάσεων
ΕΑΔΦορέας υλοποίησης και λειτουργίας του έργου
ΨηφιοποίησηΤεκμηρίωση και διάσωση οπτικοακουστικού υλικού

Ταυτότητα έργου

  • Επιστημονικός υπεύθυνος: Πλάτων Μαυρομούστακος, καθηγητής
  • Ερευνητική ομάδα: Αγνή Μουζενίδου, Ευανθία Στεφανή, Γρηγόρης Ιωαννίδης, Ιωάννα Ρεμεδιάκη, Αγγελική Ζάχου, Γιώργος Καρακίτσος
  • Φορέας υλοποίησης: Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος και Θεατρολογικής Έρευνας (ΕΑΔ)
  • Αντικείμενο: παραστασιογραφία, τεκμηρίωση και ψηφιοποίηση παραστάσεων αρχαίου ελληνικού δράματος στην Ελλάδα

Αντικείμενο και μεθοδολογία

Το έργο επικεντρώθηκε στη συγκρότηση βάσης δεδομένων όλων των ελληνικών παραστάσεων αρχαίου δράματος, ακολουθώντας εγκεκριμένα επιστημονικά πρότυπα τεκμηρίωσης και μηχανογράφησης, με στόχο την πλήρη ηλεκτρονική καταγραφή και τη διάσωση των σχετικών τεκμηρίων.

Στους βασικούς άξονες του έργου περιλαμβάνονταν ο σχεδιασμός της βάσης δεδομένων, η ανάπτυξη εφαρμογών επικοινωνίας με άλλες βάσεις, η ψηφιοποίηση αρχειακού και ιδιαίτερα οπτικοακουστικού υλικού, η συμπλήρωση του υπάρχοντος αρχείου με παραστάσεις της περιόδου 1992–2002, καθώς και ο έλεγχος και η τεκμηρίωση των παλαιότερων καταγραφών.

Αποτελέσματα

  • Συμπλήρωση του Αρχείου Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού Δράματος του ΕΑΔ με παραστάσεις της περιόδου 1992–2002
  • Έλεγχος και επικαιροποίηση των δεδομένων για τις παραστάσεις προηγούμενων ετών
  • Ηλεκτρονική τεκμηρίωση με αυστηρά καθορισμένη και τυποποιημένη μεθοδολογία
  • Μηχανογράφηση και ψηφιοποίηση υπαρχόντων αρχείων σχετικών με παραστάσεις
  • Δημιουργία υλικού αξιοποιήσιμου για μελλοντικές, ιδίως ηλεκτρονικές, δημοσιεύσεις

Σημασία του έργου

Μέσα από τη συστηματική τεκμηρίωση και ψηφιοποίηση, το έργο δημιούργησε προϋποθέσεις για βαθύτερη κατανόηση της σκηνικής πρόσληψης του αρχαίου ελληνικού δράματος στην Ελλάδα και διεθνώς, ενίσχυσε τη διεπιστημονική συνεργασία και υποστήριξε τη χρήση αλληλεπιδραστικής οπτικοακουστικής τεχνολογίας στην έρευνα και τη διδασκαλία.

...

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ΙΙ

Βάση Δεδομένων Αρχαίου Θεάτρου «ΣΕΜΕΛΗ»

2004–2005Έναρξη του προγράμματος στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών
3 άξονεςΑρχιτεκτονική, Ζωγραφική, Γλυπτική
ΣΕΜΕΛΗΨηφιακή υποδομή τεκμηρίωσης για το αρχαίο θέατρο

Ταυτότητα έργου

  • Τίτλος: ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ΙΙ – Βάση Δεδομένων Αρχαίου Θεάτρου «ΣΕΜΕΛΗ»
  • Επιστημονικός υπεύθυνος: Σάββας Γώγος, καθηγητής
  • Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και Εθνικοί Πόροι (ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ)
  • Ερευνητική ομάδα: Άννα Ταμπάκη, Αικατερίνη Διαμαντάκου, Βαρβάρα Γεωργοπούλου, Αλεξία Αλτουβά, Παναγιώτα Πραμαντιώτη, Μαρία-Δήμητρα Καραλή, Σοφία Αλεξιάδου, Όλγα Μαυροειδή, Ευαγγελία Μιμίδου

Αντικείμενο και στόχος

Η «ΣΕΜΕΛΗ» αποσκοπεί στη συστηματική καταγραφή, οργάνωση και διαχείριση πληροφοριών για το αρχαίο θέατρο σε αρχαιολογικό, γραμματολογικό και βιβλιογραφικό επίπεδο. Η ερευνητική προσέγγιση αντιμετωπίζει το αρχαίο θέατρο ως σύνθετο πολιτισμικό φαινόμενο: ως αρχιτεκτονική έκφραση, θεατρική πρακτική, γραμματειακή παραγωγή και πολιτιστική δραστηριότητα στον ελληνικό χώρο και στον ευρύτερο ελληνόφωνο κόσμο της αρχαιότητας.

Δομή της βάσης δεδομένων

Η οργάνωση και αρχειοθέτηση των στοιχείων βασίζεται σε ειδικά σχεδιασμένο πρότυπο τεκμηρίωσης με τρεις γενικούς θεματικούς άξονες: Μνημεία Αρχιτεκτονικής, Μνημεία Ζωγραφικής και Μνημεία Γλυπτικής.

Η υλοποίηση του συστήματος βασίζεται σε κεντρική βάση δεδομένων και σε εφαρμογή διαχείρισης δικτυακού περιβάλλοντος. Η εισαγωγή της πληροφορίας γίνεται μέσω ειδικών «Καρτελών» ανά θεματική ενότητα, τύπο και είδος μνημείου, με γενική περιγραφή, συνδεδεμένες εικόνες/διαφάνειες, γραμματειακές πηγές και βιβλιογραφία.

Λειτουργικότητα και ερευνητική αξία

  • Συνδυασμός αδόμητης πληροφορίας: κείμενα, εικόνες, πηγές και βιβλιογραφία
  • Υποστήριξη δομημένης περιγραφής με ευρετήρια όρων, όπως τύπος, είδος, χρονολογία, εντοπισμός, δημιουργός, υλικό και διαστάσεις
  • Δυνατότητα πολυκριτηριακών αναζητήσεων και παραγωγής αποτελεσμάτων σε μορφή καταλόγων
  • Σύνδεση διαφορετικών τύπων, ειδών και θεματικών κατηγοριών μέσω λέξεων-κλειδιών
  • Ερευνητικό εργαλείο για σφαιρική και διασυνδεδεμένη μελέτη του αρχαίου θεάτρου
...

Συμμετοχή στην PQ23

Αθήνα / Αντιμνημείο: Μια συγκέντρωση πολιτικών σωμάτων

Το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών συμμετέχει και οργανώνει την Ελληνική Φοιτητική Συμμετοχή στην PQ23, προσεγγίζοντας το ιστορικό κέντρο της Αθήνας όχι μόνο ως μνημειακό σύνολο αλλά ως ζωντανό, πολυφωνικό και επιτελεστικό πεδίο.

Η συνολική πρόταση αναδεικνύει την πόλη ως «ζωντανό επιτελεστικό αρχείο», μέσα από site-specific δράσεις που συνδέουν τον δημόσιο χώρο με ζητήματα ταυτότητας, φύλου, επιθυμίας, αστικού εξευγενισμού, αστεγίας, μεταναστευτικής/προσφυγικής εμπειρίας και σύγχρονων μορφών διαμαρτυρίας.

Συντελεστές και επιμέλεια

  • Επιβλέπουσες φοιτητικής συμμετοχής: Μαρία Κονομή, Δρ. Ίλια Λακίδου
  • Επιβλέπουσα καθηγήτρια πρότζεκτ: Μαρία Κονομή
  • Επικουρική συνδρομή: Δήμητρα Νικολοπούλου
  • Βίντεο / Μοντάζ: Νικόλας Κλάδης, Θησέας Μαρκόπουλος, Γιώργος Τζανάκος
  • Φωτογραφίες: Θησέας Μαρκόπουλος
  • Μοντάζ video teaser: Ίλια Λακίδου
  • Μουσική (video teaser): Γιώργος Μπραουδάκης

Επιμέρους performances

A city our home - the performance

A city our home - the performance

Παράσταση βασισμένη σε εικόνες και αντικείμενα από τον αστικό χώρο της Αθήνας, που ανασυνθέτει την πόλη ως «σπίτι μας». Το έργο υλοποιήθηκε στον Εθνικό Κήπο, προβάλλοντας την ανάγκη αναζήτησης φύσης, ισορροπίας και γαλήνης μέσα στην αστική ζωή.

Σύλληψη / Performance: Βασιλική Αγγελούδη, Αλεξάνδρα Αλμπάνη, Ζωή Κελέση

Ζωντανή Ταφή

Ζωντανή Ταφή

Δημόσια δράση στον Εθνικό Κήπο, όπου ένα μέλος του κοινού «θάβεται» συμβολικά με γάζα και ακολουθεί διαδικασία θρήνου μπροστά στα βλέμματα και στις κάμερες των παρευρισκομένων, σχολιάζοντας την επιτέλεση του πένθους και την έκθεση στα μέσα.

Σύλληψη / Performance: Κατερίνα Γιακουμάκη, Γιάννης Γκιώνης, Δημήτρης Μάρκος

Unseen

Unseen

Performance που αντλεί από το «μνημείο του άγνωστου καλλιτέχνη» και μετατρέπει ένα αστικό ίχνος σε πολιτικό σχόλιο για την ύπαρξη, την τέχνη, την αγάπη και την ανάγκη κάθε σώματος να διεκδικήσει χώρο έκφρασης και ορατότητας.

Σύλληψη / Performance: Μαρία Γεωργίου, Διαμάντω Νόστη, Αντωνία Τσίλι

Περιορισμός / Πολιτικό Σώμα

Περιορισμός / Πολιτικό Σώμα

Δημόσια παρέμβαση στην οδό Ερμού, όπου πέντε performers, δεμένοι μεταξύ τους με σχοινί, επιχειρούν να κινηθούν σε έναν χώρο που κυριαρχείται από εικόνες κατανάλωσης, διερευνώντας τις εξωτερικές εγγραφές του περιορισμού του πολιτικού και κοινωνικού υποκειμένου.

Αναλυτική Παρουσίαση Όλα τα ερευνητικά προγράμματα

Ιστορικό αρχείο ερευνητικών προγραμμάτων (1990–2010)

Το παρακάτω αρχείο περιλαμβάνει ερευνητικά προγράμματα που επιχορηγήθηκαν από την Επιτροπή Ερευνών του Πανεπιστημίου Αθηνών κατά την περίοδο 1990–2010. Επιλέξτε χρονολογική περίοδο για να δείτε τα αντίστοιχα προγράμματα.

«Θεωρητικά έργα ευρωπαίων δραματουργών»
Επιστημονική υπεύθυνη: Σοφία Φελοπούλου
«Οι μεταμορφώσεις της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας στη νεοελληνική δραματουργία της περιόδου 1974–2010»
Επιστημονική υπεύθυνη: Καίτη Διαμαντάκου
«Ξένοι θίασοι στην Ελλάδα (1950–2000)»
Επιστημονική υπεύθυνη: Κωνστάντζα Γεωργακάκη
«Θέματα μνήμης και φύλων στη σύγχρονη ελληνική δραματουργία»
Επιστημονικός υπεύθυνος: Γιώργος Π. Πεφάνης
«Οι Έλληνες ηθοποιοί και το συγγραφικό τους έργο»
Επιστημονική υπεύθυνη: Χρ. Σταματοπούλου-Βασιλάκου
«Τα ελληνικά θεατρικά έργα (Θέατρο πρόζας) κατά τη διάρκεια της επταετίας (1967–1974)»
Επιστημονική υπεύθυνη: Κωνστάντζα Γεωργακάκη
«Ο Δον Κιχώτης στη νεοελληνική πνευματική ζωή: η πρώτη πρόσληψη. Μελέτη και έκδοση της πρώτης απόδοσης στα νέα ελληνικά (Α΄ μισό 18ου αιώνα)»
Επιστημονική υπεύθυνη: Άννα Ταμπάκη
«Η επιθεώρηση κατά τη διάρκεια της επταετίας (1967–1974)»
Επιστημονική υπεύθυνη: Κωνστάντζα Γεωργακάκη
«Σύνταξη ελληνικής βιβλιογραφίας θεατρικών έργων 1900–1940»
Επιστημονική υπεύθυνη: Χρ. Σταματοπούλου-Βασιλάκου
«Η χειρόγραφη θεατρική σάτιρα στα χρόνια του Διαφωτισμού: ανιχνεύοντας τις πηγές»
Επιστημονική υπεύθυνη: Άννα Ταμπάκη
«Σύνταξη ελληνικής βιβλιογραφίας για την υποκριτική τέχνη και τους ηθοποιούς»
Επιστημονική υπεύθυνη: Αγνή Μουζενίδου
«Χειρόγραφες μεταφράσεις του Διαφωτισμού και πολιτισμική ανανέωση»
Επιστημονική υπεύθυνη: Άννα Ταμπάκη
«Η ελληνική μπαλάντα πριν από τον Βιζυηνό»
Επιστημονικός υπεύθυνος: Νάσος Βαγενάς
«Σύνταξη βιβλιογραφίας των κτηρίων του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου»
Επιστημονική υπεύθυνη: Ελένη Φεσσά–Εμμανουήλ
«Το ελληνικό θέατρο στα παράλια της Μ. Ασίας μέχρι το 1922 με ιδιαίτερη έμφαση στη Σμύρνη»
Επιστημονική υπεύθυνη: Χρυσόθεμις Σταματοπούλου–Βασιλάκου
«Σύνταξη βιβλιογραφίας του κεντρικού ιστορικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών: 1839–1864»
Επιστημονική υπεύθυνη: Ελένη Φεσσά–Εμμανουήλ
«Σύνταξη βιβλιογραφίας δύο ιστορικών κτηρίων του Πανεπιστημίου Αθηνών: της Πανεπιστημιακής Λέσχης και του συγκροτήματος της Ιατρικής Σχολής στο Γουδί»
Επιστημονική υπεύθυνη: Ελένη Φεσσά–Εμμανουήλ
«Ανεύρεση λανθανόντων κειμένων του Ανδρέα Κάλβου»
Επιστημονικός υπεύθυνος: Νάσος Βαγενάς
«Σύνταξη ελληνικής βιβλιογραφίας μονόπρακτων έργων του 20ού αιώνα»
Επιστημονική υπεύθυνη: Χρυσόθεμις Σταματοπούλου–Βασιλάκου
«Έκδοση μεταβυζαντινής αρχειακής συλλογής της Βιβλιοθήκης της Μονής Πάτμου»
Επιστημονική υπεύθυνη: Χρύσα Μαλτέζου
«Το βελγικό θέατρο: 1880–1960»
Επιστημονική υπεύθυνη: Χαρά Μπακονικόλα–Γεωργοπούλου
«Σύνταξη ελληνικής βιβλιογραφίας μονόπρακτων έργων του 19ου αιώνα»
Επιστημονική υπεύθυνη: Χρυσόθεμις Σταματοπούλου–Βασιλάκου
«Το θέατρο του Σαν Τζιάκομο και η θεατρική δραστηριότητα στην Κέρκυρα»
Επιστημονικός υπεύθυνος: Πλάτων Μαυρομούστακος