Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer

Τμήμα Θεατρικών Σπουδών

ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΕΛΕΝΗ

Φωτογραφία της Ελένης Φεσσά-Εμμανουήλ

ΕΛΕΝΗ ΦΕΣΣΑ-ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Ομότιμη Καθηγήτρια

Ιστορία της Θεατρικής Αρχιτεκτονικής και Σκηνογραφίας

Σπουδές: Σχολή Αρχιτεκτόνων-Μηχανικών ΕΜΠ
Διδακτορικό: Διδάκτωρ Αρχιτέκτων ΕΜΠ
Διδασκαλία στο ΤΘΣ: 1994–2010
Γνωστικό πεδίο: Θεατρική αρχιτεκτονική, σκηνογραφία, νεοελληνική αρχιτεκτονική, πολιτιστική πολιτική

Η Ελένη Φεσσά-Εμμανουήλ είναι απόφοιτος της Σχολής Αρχιτεκτόνων-Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου και διδάκτωρ αρχιτέκτων της ίδιας Σχολής.

Ως τακτική καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών δίδαξε ιστορία της θεατρικής αρχιτεκτονικής και σκηνογραφίας από το 1994 έως το 2010.

Από το 1980 ασχολείται συστηματικά με την ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα, ενώ από το 2004 είναι άμισθη επιστημονική σύμβουλος του Γραφείου Αρχιτεκτονικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.

Θεατρική ΑρχιτεκτονικήΣκηνογραφίαΝεοελληνική ΑρχιτεκτονικήΑρχιτεκτονική 20ού αιώναΠολιτιστική ΠολιτικήΑρχαίο Δράμα
Συνοπτικό βιογραφικό
  • Απόφοιτος της Σχολής Αρχιτεκτόνων-Μηχανικών του ΕΜΠ.
  • Διδάκτωρ αρχιτέκτων της ίδιας Σχολής.
  • Δίδαξε στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών από το 1994 έως το 2010.
  • Διετέλεσε μέλος της Προσωρινής Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στο Ναύπλιο.
  • Από το 2004 είναι άμισθη επιστημονική σύμβουλος του Γραφείου Αρχιτεκτονικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.
  • Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 100 ερευνητικές και θεωρητικές μελέτες.
Ερευνητικά αντικείμενα
  • Ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα.
  • Ιστορία της θεατρικής αρχιτεκτονικής.
  • Ιστορία της σκηνογραφίας και της ενδυματολογίας.
  • Νεοελληνικός θεατρικός χώρος.
  • Μοντέρνα αρχιτεκτονική κληρονομιά.
  • Δημόσια κτίρια και πολιτιστικός εξοπλισμός.
  • Σχέση αρχιτεκτονικής, θεάτρου και πολιτιστικής πολιτικής.
Ερευνητική φυσιογνωμία

Η έρευνά της συνδέει την αρχιτεκτονική ιστορία με τη θεατρική πράξη, εξετάζοντας τον θεατρικό χώρο, τη σκηνογραφία, την ενδυματολογία και την πολιτιστική λειτουργία των κτιρίων δημόσιας χρήσης.

Ιδιαίτερη θέση στο έργο της κατέχει η μελέτη της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα, καθώς και η τεκμηρίωση της ιστορίας των θεάτρων, των σκηνικών χώρων και των αρχιτεκτονικών μορφών που συνδέονται με την καλλιτεχνική ζωή.

Ερευνητικά προγράμματα και διεθνείς δράσεις
  • Αναπληρώτρια Επίτροπος της Ελλάδας στην 5η Διεθνή Έκθεση Αρχιτεκτονικής στην Μπιενάλε της Βενετίας το 1991.
  • Υπεύθυνη της έκθεσης «Νέα Δημόσια Κτίρια των Δ. και Σ. Αντωνακάκη, Ν. Βαλσαμάκη και Α. Τομπάζη».
  • Συμμετοχή στο πρόγραμμα Culture 2000 με το CD-ROM «Η ανακάλυψη της σύγχρονης αρχιτεκτονικής στο Παρίσι, το Λονδίνο και την Αθήνα».
  • Συμμετοχή από το 2005 στο διαβαλκανικό ερευνητικό πρόγραμμα «Κορυφαία έργα της Σύγχρονης Βαλκανικής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας» ως συντονίστρια της ελληνικής ομάδας.
Επιμέλεια εκθέσεων

Επιμελήθηκε επιστημονικά δύο σημαντικές περιοδεύουσες εκθέσεις του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, οι οποίες βασίστηκαν σε πολυετή έρευνα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών υπό την καθοδήγησή της.

  • Έλληνες Σκηνογράφοι-Ενδυματολόγοι και Αρχαίο Δράμα, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών και Υπουργείο Πολιτισμού, 1999.
  • Χορός και Θέατρο. Από την Ντάνκαν στις νέες χορευτικές ομάδες, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών και Πολιτισμικός Οργανισμός Δήμου Αθηναίων, 2004.
Εκδοτικό αποτέλεσμα των εκθέσεων

Στο πλαίσιο των εκθέσεων εκδόθηκαν δύο βιβλία, των οποίων υπήρξε βασική συγγραφέας και επιστημονική επιμελήτρια:

  1. Έλληνες Σκηνογράφοι-Ενδυματολόγοι και Αρχαίο Δράμα, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών / ΥΠΠΟ, 1999.
  2. Χορός και Θέατρο. Από την Ντάνκαν στις νέες χορευτικές ομάδες, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών / Πολιτισμικός Οργανισμός Δήμου Αθηναίων, 2004.
Κύριες μονογραφίες και αυτοτελείς εκδόσεις
  1. Η αρχιτεκτονική του νεοελληνικού θεάτρου: 1720–1940, δίτομο έργο, 1994. Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών.
  2. Η ιδεολογική κρίση της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής, 1827–1940, 1987.
  3. Κτίρια για δημόσια χρήση στη νεότερη Ελλάδα, 1827–1993, Παπασωτηρίου, 1993.
  4. Δοκίμια για τη νέα ελληνική αρχιτεκτονική, 2001.
  5. Δώδεκα Έλληνες Αρχιτέκτονες του Μεσοπολέμου, σε συνεργασία με τον Εμμανουήλ Β. Μαρμαρά, 2005.
  6. Περικλής Σακελλάριος, Αρχιτέκτων, σε συνεργασία με την Ελισάβετ Σακελλαρίου-Herzog, 2006.
  7. Ελληνική Αρχιτεκτονική Εταιρεία, Αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα. Μέλη της Εταιρείας, Εκδόσεις Ποταμός, 2009.
Διακρίσεις εκδόσεων
  • Το δίτομο έργο Η αρχιτεκτονική του νεοελληνικού θεάτρου: 1720–1940 τιμήθηκε με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.
  • Τα Δοκίμια για τη νέα ελληνική αρχιτεκτονική τιμήθηκαν με έπαινο της Διεθνούς Ακαδημίας Αρχιτεκτονικής στο πλαίσιο της 10ης Διεθνούς Τριενάλε Αρχιτεκτονικής στη Σόφια το 2003.
Επιλογή δημοσιεύσεων
  1. «Ο πολιτιστικός εξοπλισμός των πόλεων. Η θέση του σ’ ένα πρόγραμμα πολιτιστικής αποκέντρωσης», Τεχνικά Χρονικά, 1973.
  2. «Πολιτιστική ανάπτυξη. Μια νέα πολιτική ευθύνη στον ελληνικό χώρο», Γραφή, 1978.
  3. “Why integrate educational and community facilities?”, PROSPECTS, UNESCO, 1978.
  4. «Γιατί επεκτείνεται το Εθνικό Θέατρο;», Αρχιτεκτονικά Θέματα, 1980.
  5. «Εισαγωγή στην ιστορία του νεοελληνικού θεατρικού χώρου (1835–1940)», Θέατρο + Χώρος, 1987.
  6. «Ζητήματα ιστοριογραφίας και κριτικής της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα», Θέματα Χώρου + Τεχνών, 1987.
  7. «Νεότερα στοιχεία για τα Θέατρα του Βόλου», Παράβασις, τόμος 2, 1998.
  8. «Παράδοση και νεωτερικότητα στην ελληνική θεατρική αρχιτεκτονική», Πρακτικά κύκλου διαλέξεων για το Νεοελληνικό Θέατρο, ΕΙΕ, 1996.
  9. «Υπαίθρια και χειμερινά θέατρα στη νεότερη Ελλάδα», Επίλογος ’98, 1998.
  10. «Το αρχαίο δράμα στη σύγχρονη σκηνή. Η συμβολή των ελλήνων σκηνογράφων και ενδυματολόγων», στον κατάλογο Έλληνες Σκηνογράφοι και Ενδυματολόγοι και Αρχαίο Δράμα, 1999.
  11. «Αρχιτεκτονική Θεάτρου», στον τόμο Μουσική - Χορός - Θέατρο - Κινηματογράφος, Εκδοτική Αθηνών, 1999.
  12. «Ενδυματολογία», στον τόμο Μουσική - Χορός - Θέατρο - Κινηματογράφος, Εκδοτική Αθηνών, 1999.
  13. «Σκηνογραφία», στον τόμο Μουσική - Χορός - Θέατρο - Κινηματογράφος, Εκδοτική Αθηνών, 1999.
  14. “Greek Architecture in the Counterbalancing Decades of the ’60s and the ’90s”, στο Landscapes of Modernisation. Greek architecture 1960s and 1990s, 1999.
  15. «Η στάση μας απέναντι στη μοντέρνα αρχιτεκτονική κληρονομιά», Περίτεχνο, 2000.
  16. «Το νέο υπαίθριο θέατρο στο πολιτιστικό πάρκο Δήμου Καρδαμύλων της Χίου (1997–2001)», στον τόμο Δάφνη, 2001.