Αρχική » Σπουδές » Προπτυχιακές σπουδές » Μαθήματα

Περιεχόμενο των μαθημάτων

Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ


68Θ200: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ Α΄

Αικ. Διαμαντάκου

Το μάθημα έχει ως στόχο τη σφαιρική δραματολογική κάλυψη της σωζόμενης δραματουργίας του Αισχύλου, με ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα που αφορούν: α) την καταγωγή, την εξέλιξη, τα ιδιαίτερα δομικά χαρακτηριστικά της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας∙ β) το ιστορικό, κοινωνικό-πολιτικό, θρησκευτικό  και θεσμικό πλαίσιο της αρχαίας θεατρικής παραγωγής, ιδιαίτερα στο α΄ μισό του 5ου αι. π.Χ., περίοδο κατά την οποία διδάχτηκαν όλες οι σωζόμενες τραγωδίες του Αισχύλου· γ) τα ιδιαίτερα δραματουργικά, σκηνικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά της θεατρικής γραφής του Αισχύλου στο σύνολό της· δ) τα ιδιαίτερα δραματουργικά, σκηνικά και σημασιολογικά ζητήματα που θέτει καθένα από τα μελετώμενα δράματα του Αισχύλου, ε) τη νεώτερη και σύγχρονη πρόσληψη του θεατρικού έργου του Αισχύλου. Τραγωδίες αναφοράς: Πέρσαι, Επτά επί Θήβας, Ικέτιδες, Αγαμέμνων (αναλυτικώς εξεταζόμενες), Χοηφόροι, Ευμενίδες, Προμηθεύς Δεσμώτης (συνοπτική αναφορά).

 

68Θ202: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ Β΄

Ι. Ρεμεδιάκη

Το μάθημα μας εισάγει στο δραματικό έργο και τη ζωή του Σοφοκλή, στην Αθήνα του 5ου πΧ αι. Η άρρηκτη σχέση της δραματουργίας του και της πόλης, στη δημοκρατικότερη/λαμπρότερη ίσως στιγμή της, αποκαλύπτει την πολιτική κι αισθητική δραστικότητα του τραγικού του κόσμου. Διεξοδικά εξετάζεται το εμβληματικό του έργο Αντιγόνη, όπου εμφανίζονται τα βασικά θέματά του (ηθικά, φιλοσοφικά, θρησκευτικά, πολιτικά), καθώς και οι κύριοι εκφραστικοί τρόποι της γραφής του. Με συνοπτικότερο τρόπο (αλλά αναλυτικά σε συγκεκριμένα χωρία) θα προσεγγιστούν τα υπόλοιπα έργα του Σοφοκλή, ώστε οι φοιτητές να αποκομίσουν μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα του ποιητή, του θεατρικού έργου του και των ιδεών του.

 

68Θ204: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ Γ΄

Αικ. Διαμαντάκου                                   

Το μάθημα έχει ως στόχο την κατά το δυνατόν σφαιρική δραματολογική κάλυψη του σωζόμενου θεατρικού έργου του Ευριπίδη, σε συσχέτιση με τα ιδιαίτερα δραματουργικά, σκηνικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά του θεατρικού έργου του (προγενέστερου) Αισχύλου και του (συγχρόνου) Σοφοκλή, καθώς και σε συνάρτηση με τις ανακατατάξεις που πραγματοποιούνται στο κοινωνικό-πολιτικό, θρησκευτικό  και θεσμικό πλαίσιο της αρχαίας θεατρικής παραγωγής στις τελευταίες δεκαετίες του 5ου αιώνα, περίοδο στην οποία ανάγονται όλα τα σωζόμενα δράματα του Ευριπίδη. Ειδικότερα μας απασχολούν: α) τα ιδιαίτερα δραματουργικά, σκηνικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά της θεατρικής γραφής του Ευριπίδη στο σύνολό της· β) τα ιδιαίτερα δραματουργικά, σκηνικά και σημασιολογικά ζητήματα που θέτει καθένα από τα αναλυτικώς εξεταζόμενα δράματα του Ευριπίδη· γ) η νεώτερη και σύγχρονη πρόσληψη του θεατρικού έργου του Ευριπίδη. Τραγωδίες αναφοράς: Άλκηστις, Μήδεια, Φοίνισσαι, Ηλέκτρα, Βάκχαι (αναλυτικώς εξεταζόμενες).

 

68Θ206: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ Δ΄

Αικ. Διαμαντάκου                                   

Το μάθημα έχει ως στόχο την κατά το δυνατόν σφαιρική δραματολογική κάλυψη του σωζόμενου θεατρικού έργου του Αριστοφάνη και του Μενάνδρου. Ειδικότερα μας απασχολούν: α) Η καταγωγή, η γένεση και η εξέλιξη της αρχαίας αττικής κωμωδίας από τον 6ο στον 5οαι. π.Χ.· β) τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κωμικού θεατρικού κώδικα τον 5ο αι. π.Χ., σε συνάρτηση με τον θεατρικό κώδικα της τραγωδίας και του σατυρικού δράματος· γ) η εξέλιξη του κωμικού θεατρικού κώδικα από την Αρχαία στη Μέση και τη Νέα Κωμωδία, σε συνάρτηση με τις ανακατατάξεις που πραγματοποιούνται στο κοινωνικό-πολιτικό, θρησκευτικό, πολιτιστικό  και θεσμικό πλαίσιο της αρχαίας κωμικής θεατρικής παραγωγής· δ) τα ιδιαίτερα δραματουργικά, σκηνικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά της θεατρικής γραφής του Αριστοφάνη και του Μενάνδρου, κορυφαίων εκπροσώπων της Αρχαίας και της Νέας Κωμωδίας, αντίστοιχα· ε)  τα ιδιαίτερα δραματουργικά, σκηνικά και σημασιολογικά ζητήματα που θέτει καθεμία από τις αναλυτικώς εξεταζόμενες κωμωδίες· στ) η νεώτερη και σύγχρονη πρόσληψη του θεατρικού έργου του Αριστοφάνη και του Μενάνδρου. Κωμωδίες αναφοράς: Αχαρνής και Πλούτος Αριστοφάνη, Δύσκολος Μενάνδρου.

 

68Θ208: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ Ε΄

Ι. Ρεμεδιάκη

Εισαγωγή στο ρωμαϊκό θέατρο και τα λαμπρά θεάματά του, με μελέτη του ιστορικού  πλαισίου που το καθόρισε, αφομοιώνοντας αλλά και μετατοπίζοντας τις προηγούμενες θεατρικές συνιστώσες. Θα σχολιαστούν έργα του Πλαύτου, του Τερέντιου και του Σενέκα, με τη βοήθεια των οποίων θα  κατανοήσουμε τις βασικές αρχές του ρωμαϊκού θέατρου και τη λειτουργία του. Θα αναλύσουμε το (δραματουργικό και κοινωνικό) γεγονός ότι δεν μελετάμε έναν (φτωχό) συγγενή/απόληξη του αρχαιοελληνικού θεάτρου και των ελληνιστικών απογόνων του, αλλά ένα νέο σταθμό, που ανταποκρίνεται και ενσαρκώνει τις ανάγκες μιας στρατιωτικής αυτοκρατορίας, καθορίζοντας αποφασιστικά το μέλλοντικό θέατρο.

68Θ210: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤ΄

Ι. Ρεμεδιάκη

Η πρόσληψη της αρχαιοελληνικής (αλλά και ρωμαϊκής) δραματικής τέχνης από τη νεοελληνική και την παγκόσμια σκηνή και σκέψη είναι το αχανές τοπίο, μέσα στο οποίο το μάθημα θα κινηθεί, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα έργα, κείμενα και παραστάσεις ως σταθμούς-παραδείγματα. Με ποιο τρόπο και σε ποιο βαθμό το θέατρο της κλασικής εποχής αφήνει τα ίχνη του στη νεότερη θεατρική ιστορία, τόσο σε επίπεδο σκηνοθεσίας όσο και σε επίπεδο γραφής ή μεταγραφής; Ποια ιδεολογία, πολιτική ή/και καλλιτεχνική, συμπλέκεται με τέτοια εγχειρήματα; Και πώς φωτίζει, κάθε τέτοια επαφή με το παρελθόν, την ανάγκη και τη συνείδηση του εκάστοτε παρόντος;

 

68Θ100: ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΡΑΜΑ (ΠΡΩΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α΄)

Χ. Φάκας

Εισαγωγή στην αρχαία τραγωδία. Καταγωγή του είδους: οι πληροφορίες του Αριστοτέλη, διονυσιακές τελετές και σάτυροι, ο Αρίων και η δημιουργία του λογοτεχνικού διθύραμβου, η συμβολή των δωρικών περιοχών στη διαμόρφωση του είδους, ο Θέσπις και η ανάδειξη του ηθοποιού. Συνθήκες παραγωγής και παράστασης: θεατρικές εορτές, χορηγοί, ηθοποιοί και κομπάρσοι, μουσική και χορός, θεατρικός χώρος και σκηνικά, κοστούμια και μάσκες. Εισαγωγή στον Οιδίποδα Τύραννο του Σοφοκλή. Ο μύθος του Οιδίποδα στην αρχαία γραμματεία. Η μορφή της Σφίγγας: δυτικοασιατικές και αιγυπτιακές καταβολές και ελληνικές εκφάνσεις. Ο ρόλος της στην ιστορία του Οιδίποδα. Ανάλυση της πλοκής του Οιδίποδα Τυράννου: η συναρπαστική τεχνική του Σοφοκλή και οι ρωγμές στην αληθοφάνεια. Η διανοητική υπεροχή και η τραγική «αμαρτία» του Οιδίποδα. Ιστορικό πλαίσιο της τραγωδίας: ο Οιδίπους Τύραννος ως έκφραση των επιφυλάξεων του Σοφοκλή απέναντι στη σοφιστική κίνηση. Ερμηνεία και σχολιασμός του κειμένου του Οιδίποδα Τυράννου.

 

68Θ300: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Α΄

Γ. Βαρζελιώτη 

Θέατρο και δραματουργία στις λατινοκρατούμενες περιοχές του ελληνικού χώρου (Κρήτη, Επτάνησα, νησιά του Αιγαίου Πελάγους). Εισαγωγή στην ιστοριογραφία των αρχών του νεοελληνικού θεάτρου, και ανάλυση των συμβάσεων και τεχνοτροπιών της κλασικίζουσας δραματουργίας και του θρησκευτικού δράματος, σε συνάρτηση με το ιστορικό πλαίσιο και τις κοινωνικές συνθήκες που συνέβαλαν στη δημιουργία της συγκεκριμένης δραματουργικής παραγωγής. Η μελέτη και πρόσληψη των θεατρικών κειμένων της εποχής, και η σχέση τους με τη σύγχρονή τους δυτική δραματουργία.

 

68Θ302: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Β΄

Ά. Ταμπάκη

Η περίοδος του Διαφωτισμού (18ος αι.-1830). Συνέχειες και τομές στην ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου.

Α. Aπό το θέατρο-ανάγνωσμα στη σκηνική πράξη: αναφορά στις παλαιότερες θεατρικές μεταφράσεις (Μολιέρος, Μεταστάσιος, Γκολντόνι) και στις πρώτες φαναριώτικες θεατρικές σάτιρες (18ος αι.), αποτίμηση της χειρόγραφης και έντυπης παραγωγής, της θεατρικής ζωής στον ευρύτερο χώρο του ελληνισμού (18ος-αρχ. 19ου αι.) και των απαρχών της θεατρικής δραστηριότητας στο ανεξάρτητο κράτος. Β. Η διατύπωση των αισθητικών θεωριών και η διαμόρφωση των δραματικών ειδών: νεοκλασικιστική ιστορική (και εθνική) τραγωδία, εθνικό/πατριωτικό δράμα, σάτιρα  και κωμωδία ηθών, αστικό/οικογενειακό δράμα.

Ενδεικτικό διάγραμμα μαθημάτων:

Εισαγωγικό μάθημα - Διαφωτισμός: Ευρωπαϊκός, Νεοελληνικός. Συνέχειες και τομές στην ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου.

Eισαγωγή (συνέχεια) - Mεθοδολογία-Iστορία(ες) νεοελληνικού θεάτρου. Περιοδολόγηση.

Α. I. Aπό το θέατρο-ανάγνωσμα στη σκηνική πράξη. Διαφωτισμός. Xειρόγραφες μεταφράσεις, Mολιέρος, χφ. μεταφράσεις 1741 (Σγαναρέλλος, Σχολείον των συζύγων). II. Aπό το θέατρο-ανάγνωσμα στη σκηνική πράξη. Διαφωτισμός, Xειρόγραφες-έντυπες μεταφράσεις, Γκολντόνι, χφ. Bρυξελλών. III. Aπό το θέατρο-ανάγνωσμα στη σκηνική πράξη. Διαφωτισμός. Xειρόγραφες-έντυπες μεταφράσεις, Mεταστάσιος, Tα Oλύμπια (Pήγας). IV. Aπό το θέατρο-ανάγνωσμα στη σκηνική πράξη. Διαφωτισμός. Σατιρικά φαναριώτικα κείμενα του 18ου αι.-αρχ. 19ου αι.∙ Aλεξανδροβόδας ο ασυνείδητος, Νέα κωμωδία της Βλαχίας.

Β.  H θεατρική ζωή στους πυρήνες του ελληνισμού (18ος-αρχ. 19ου αι.): Σμύρνη, Kωνσταντινούπολη, Hγεμονίες (Mολδοβλαχία), Oδησσός, Aμπελάκια, κ.λπ.

Γ.  Tο νεοελληνικό θέατρο στον 19ο αιώνα. H ιστορική διάσταση-η δραματουργική διάσταση. Tο θέατρο του Διαφωτισμού I: Nεοκλασικιστική τραγωδία-Iωάννης Zαμπέλιος, Tιμολέων, Kωνσταντίνος Παλαιολόγος. Tο θέατρο του Διαφωτισμού  II: Kωμωδία - Iακ. Pίζος Nερουλός, Kορακιστικά - Eθνική κωμωδία Kωνσταντίνος Oικονόμος, O Φιλάργυρος-Eλισάβετ Mουτζάν-Mαρτινέγκου, O Φιλάργυρος. Tο θέατρο του Διαφωτισμού IΙI: Aστικό, οικογενειακό δράμα: A. Mάτεσης, O Bασιλικός.

 

68Θ304: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Γ΄

Κ. Πετράκου

Ιστορία της περιόδου από τον 19ο (περ. 1830) ως τις αρχές του 20ού αι.: γεγονότα, θέατρα, συγγραφείς και σημαντικά έργα τους, θίασοι, σημαντικές παραστάσεις, κριτική, ιδεολογία και υφολογία συν δραματολογία: τέσσερα νεοελληνικά έργα, αντιπροσωπευτικά των ιδεολογικών και αισθητικών ρευμάτων της περιόδου αυτής.


68Θ306: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΧΡΟΝΩΝ Δ΄

Κ. Πετράκου

Η ίδρυση και η ιστορία του Εθνικού Θεάτρου, θεατρικά σχήματα, σκηνοθέτες και ηθοποιοί πριν και μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το ελληνικό και ξένο ρεπερτόριο, πρόσληψη και μετάφραση του παγκόσμιου θεάτρου, τα φεστιβάλ αρχαίου δράματος και οι ερμηνείες και μεταφράσεις της αρχαίας δραματουργίας, οι σύγχρονες θεατρικές εξελίξεις, το μεταπολεμικό νεοελληνικό θεατρικό έργο.

 

68Θ998: ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Ε΄

Γρ. Ιωαννίδης

Το μάθημα εξετάζει τις συνθήκες εξέλιξης και διαμόρφωσης του ελληνικού θεάτρου, από την περίοδο της Απελευθέρωσης και του Εμφυλίου μέχρι την έναρξη της Μεταπολίτευσης και τα σύγχρονα χρόνια. Το κέντρο βάρους τοποθετείται στη δραστηριότητα των θιάσων και στην εμφάνιση της νεότερης γενιάς των Ελλήνων καλλιτεχνών και δραματουργών, που προσέδωσαν στην ελληνική θεατρική σκηνή τη σημερινή φυσιογνωμία της. Σε αυτό το πλαίσιο θα γίνει μια εκ του σύνεγγυς ανάγνωση του θεατρικού λόγου και θα επιχειρηθεί μια ένταξή του στα πολιτικά, κοινωνικά και διακειμενικά συμφραζόμενα της εποχής τους. Στόχος του μαθήματος είναι η όσο το δυνατόν ευρύτερη οπτική του αντικειμένου. Προβληματισμοί - Όρια - Άξονες. Εποχή του εμφυλίου, Θέατρο και Εποχή: Ένα Θέατρο σε κρίση, Εθνικό Θέατρο, 1945-46, Πρώτη Εποχή Θεοτοκά, 1946-50, Πρώτη Εποχή Ροντήρη, Η βραχύβια Πρωτοποριακή Σκηνή. Θέατρο Τέχνης, Ένας πολιτικο-καλλιτεχνικός θίασος: «Ενωμένοι Καλλιτέχνες», Ο θεατρικός οργανισμός «Αυλαία», Η διπλή όψη των παραδοσιακών θιάσων, Θίασος Κατερίνας, Θίασος Κοτοπούλη, Θίασος Κώστα Μουσούρη, Θίασος Αργυρόπουλου, Θίασος Λογοθετίδη, Θίασος Αδαμάντιου Λεμού, Δεκαετία του ’50: Η κατάκτηση της αυτοπεποίθησης. Εθνικό Θέατρο, Β΄ Περίοδος Θεοτοκά (1950-53), Β΄ Περίοδος Ροντήρη (1953-54), Περίοδος Αιμ. Χουρμούζιου (1955-64), Η ανάρρηση του Θεάτρου Τέχνης σε καλλιτεχνικό «θεσμό», Η πειραϊκή σκηνή του Δημήτρη Ροντήρη, Περίοδος 1961-67, Εποχή αναταραχής & γονιμότητας, Τι είναι «Πρωτοπορία»; Από την πρωτοπορία στην «πρωτοποριακότητα», Εθνικό Θέατρο, Αιμίλιος Χουρμούζιος (μέχρι το 1964), Αλέξης Μινωτής, Ηλίας Βενέζης (μετά το 1964), Η παγκόσμια προβολή του Θεάτρου Τέχνης, Το νεανικό κίνημα του ελληνικού θεάτρου, Περίοδος της α΄ Μεταπολίτευσης 1974-1981, Πολιτικό στοιχείο. Στροφή στις θεατρικές ρίζες. Ανέβασμα πολλών συγγραφέων της παλαιότερης θεατρικής γενεάς. Γενναία υποστήριξη της νέας ελληνικής δραματουργίας. Ιθαγένεια. Το αξίωμα της σκηνικής πρωτοπορίας. Η στροφή προς την επαρχία και τη θεατρική της παιδεία. Προμηνύματα για την ίδρυση των ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πρώτες κρατικές επιχορηγήσεις. Το θέατρο στην εποχή της δεύτερης Μεταπολίτευσης 1981-2001, ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ, Πειραματική Σκηνή Εθνικού, Θέατρο του Νότου - ΑΜΟΡΕ, Ομάδα Θέαμα - Τεχνοχώρος, Εταιρεία Θεάτρου «Διπλούς Έρως».

 

68Θ604: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α΄ (ΑΡΧΕΣ-1821)

Ά.  Χρυσογέλου-Κατσή (Α-Λ)

Θεωρία και πράξη: Η πορεία διά μέσου των αιώνων και η εξέλιξη των ειδών, των ιδεών και της μορφής των λογοτεχνικών κειμένων από τους πρωτονεοελληνικούς χρόνους έως την επανάσταση (βάσει αντιπροσωπευτικών κειμένων).

Γ. Ξούριας (Μ-Ω)

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η γραμματολογική επισκόπηση της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής από τις αρχές έως το 1821, ώστε οι φοιτητές να διαμορφώσουν, μέσα από την παρουσίαση των συνεχειών και των ρήξεων, επαρκή εικόνα της εξέλιξης της νεοελληνικής λογοτεχνίας (γραμματολογικές περίοδοι, συγγραφείς, έργα, αισθητικά και πνευματικά ρεύματα). Παράλληλα, το μάθημα στοχεύει στην εξοικείωση με τους μεθοδολογικούς και επιστημολογικούς προβληματισμούς της ιστοριογραφίας της λογοτεχνίας. Η διδασκαλία υποστηρίζεται από τη μελέτη επιλεγμένων κειμένων, τα οποία αξιοποιούνται ως εποπτικά εργαλεία και ως τεκμήρια των γενικών γραμματολογικών διαπιστώσεων.

 

68Θ606: ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β΄ (1821-20ός αι.)

Μ. Ρώτα (Α-Λ)

Επισκόπηση της νεοελληνικής ποίησης και πεζογραφίας 19ου και 20ού αιώνα. Κατανόηση των ιστορικών, ιδεολογικών, πολιτισμικών συνθηκών που επηρέασαν τη λογοτεχνική παραγωγή. Ανάδειξη των γενικών γνωρισμάτων κάθε γραμματολογικής περιόδου. Θα εξεταστούν αντιπροσωπευτικά λογοτεχνικά κείμενα (ποιήματα και διηγήματα).

Θ. Αγάθος (Μ-Ω)

Γραμματολογική εισαγωγή στη Νεοελληνική Λογοτεχνία του 19ου και του 20ού αιώνα, με παρουσίαση αντιπροσωπευτικών κειμένων της ποιητικής (Κάλβος, Σολωμός, Παλαμάς, Καβάφης, Σικελιανός, Καρυωτάκης, Λαπαθιώτης, Σεφέρης, Ελύτης, Αναγνωστάκης) και της πεζογραφικής (Παπαδιαμάντης, Βιζυηνός, Θεοτόκης, Θεοτοκάς, Καζαντζάκης, Ιωάννου) παραγωγής της περιόδου.


68Θ600: ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Ά. Τζούμα

Εισαγωγή στη Θεωρία της Λογοτεχνίας. Οι Περιγραφικές θεωρίες του 20ού αι.: Φορμαλισμός, Νέα Κριτική, Τσέχικος δομισμός, Γαλλικός δομισμός, Σημειωτική. Εισαγωγή στη Δομική αφηγηματολογία. Αφηγηματική τυπολογία G. Genette. Παραδειγματισμός από το μυθιστόρημα του Στρατή Τσίρκα Ακυβέρνητες Πολιτείες.


68Θ450: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑ A΄

Κ. Γεωργακάκη

Το μάθημα εστιάζει στην ανάλυση των σημαντικότερων θεατρικών έργων του ευρωπαϊκού θεάτρου της περιόδου του 16ου και 17ου αιώνα (Ισπανία, Αγγλία, ιταλικός και γαλλικός κλασικισμός) μέσα από έγκριτες μεταφράσεις. Έμφαση δίνεται κυρίως στη δομή, τη μορφή και το περιεχόμενο του θεατρικού έργου, τις αισθητικές τάσεις και το ιστορικό πλαίσιο συγγραφής του, τη σύνθεση της πλοκής, την ανάλυση των δραματικών προσώπων, τη θεματική του έργου.

 

68Θ452: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Β΄

Α. Αλτουβά

Το μάθημα εστιάζει στην ανάλυση των σημαντικότερων θεατρικών έργων του ευρωπαϊκού θεάτρου της περιόδου 1700-1880 μέσα από έγκριτες μεταφράσεις. Έμφαση δίνεται κυρίως στη δομή, τη μορφή και το περιεχόμενο του θεατρικού έργου, τις αισθητικές τάσεις και το ιστορικό πλαίσιο συγγραφής του, τη σύνθεση της πλοκής, την ανάλυση των δραματικών προσώπων, τη θεματική του έργου.

 

68Θ454: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄

Σ. Φελοπούλου

Μελέτη του δραματικού έργου των σημαντικότερων εκπροσώπων της περιόδου 1880-1940: Ίψεν, Στρίντμπεργ, Τσέχωφ, Χάουπτμαν, Μάτερλινγκ, Βέντεκιντ, Ζαρρύ, Πιραντέλλο (ολόκληρα έργα ή αποσπάσματα).

 

68Θ456: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Δ΄

Κ. Πετράκου

Μελέτη του δραματικού έργου των σημαντικότερων εκπροσώπων της περιόδου 1940-2000: Μπρεχτ και επικό θέατρο, Μπέκετ, Ιονέσκο και θέατρο του παράλογου, Σαρτρ, Πίντερ, Βάις, Ντύρενματτ, Μποντ, Κέιν, Μπάιρφους, Ρέιβενχιλλ (ολόκληρα κείμενα ή αποσπάσματα).

 

68Θ400: ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Α´

Ι. Βιβιλάκης

Το ευρωπαϊκό θέατρο, από το τέλος του αρχαίου κόσμου έως την Αναγέννηση, προσφέρει ένα πλούσιο πεδίο έρευνας για εξερεύνηση ενός ευρέος φάσματος θεατρικών ειδών, κοσμικών και ιερών, μέσα από τη μελέτη δραματικών κειμένων, εικονογραφικών, φιλολογικών και ιστορικών πηγών. Το μάθημα περιλαμβάνει τις εξής ενότητες: Από την ύστερη αρχαιότητα στον Μεσαίωνα: Συνέχειες και τομές στη θεατρική πρακτική. Δράμα και θέατρο στον βυζαντινό πολιτισμό. Εκκλησία και θέατρο. Δύο βυζαντινά δραματικά κείμενα: Χριστός πάσχων, Κύκλος των Παθών της Κύπρου. Ροσβίτα: η πρώτη δραματουργός της νεώτερης Ευρώπης; Το λειτουργικό δράμα της δυτικής Εκκλησίας. Ο δραματικός κύκλος του CorpusChristi. Ηθολογίες και έργα μεταστροφής. Φάρσες και ιντερλούδια. Το κοσμικό θέατρο του Μεσαίωνα. Συνθήκες παραγωγής των παραστάσεων. Ηθοποιοί και κοινό. Σκηνικός χώρος, κοστούμια, τεχνικές και υποκριτική. Ο ρόλος της κοινότητας στις παραστάσεις. Το πέρασμα στην Αναγέννηση. Τραγωδία και κωμωδία. Τα θεατρικά κτήρια της Αναγέννησης.

 

68Θ402: ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Β΄

Γ. Βαρζελιώτη

Ιστορία του ευρωπαϊκού θεάτρου τον 16ο και 17ο αιώνα. Εξελίξεις στη θεατρική αρχιτεκτονική και στη σκηνική πρακτική. Ιταλία (Commediadell΄ arte, commediaerudita, Τραγωδία, Μπαρόκ), Ισπανία (Χρυσούς αιώνας, Καλντερόν, Ντε Βέγκα), Αγγλία (Μάσκες, Ελισαβετιανό Θέατρο, Σαίξπηρ, Μάρλοου, Τζόνσον, Θέατρο της Παλινόρθωσης), Γαλλία (Αυλικές γιορτές, Νεοκλασικισμός, Κορνέιγ, Ρακίνας, Μολιέρος), Γερμανία (Τα πρώτα δημόσια θέατρα), Ιησουίτικο Θέατρο, Η ανάδυση της όπερας.

 

68Θ404: ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Γ΄

Χρ. Σταματοπούλου-Βασιλάκου

Η ιστορία του ευρωπαϊκού θεάτρου τον 18ο και 19ο αιώνα ως το 1880.

Το μάθημα εξετάζει:  Ρεύματα - Θεατρικούς συγγραφείς - Νομοθεσία σχετική με το θέατρο - Θεατρική αρχιτεκτονική - Σκηνικές πρακτικές - Ηθοποιία και υποκριτική στην ευρωπαϊκή σκηνή της ανωτέρω περιόδου.

Επιμέρους κεφάλαια: 

  • Το θέατρο στην Αγγλία 1700 - 1800
  • Το ευρωπαϊκό θέατρο την εποχή του Διαφωτισμού: ιστορικό πλαίσιο και ιδεολογία
  • Το γαλλικό θέατρο την εποχή του Διαφωτισμού: Δράμα (Βολταίρος, Ντιντερό), Κωμωδία (Μαριβώ, Μπωμαρσαί)
  • Το ιταλικό θέατρο τον 18ο αιώνα: Δράμα (Μεταστάσιος, Αλφιέρι, Μαφφέϊ), Κωμωδία (Γκολντόνι και η ανανέωση της  CommediadelArte)
  • Ο Διαφωτισμός στο γερμανικό θέατρο (Λέσσινγκ - Ίδρυση Εθνικών Θεάτρων)
  • Ο Ρομαντισμός στο ευρωπαϊκό θέατρο: ιστορικό πλαίσιο και ιδεολογία
  • Ο Ρομαντισμός στο γερμανικό θέατρο (Κίνημα «Θύελλα και Ορμή» - Γκαίτε - Σίλλερ - Κλάιστ - Μπύχνερ)
  • Ο Ρομαντισμός στο αγγλικό θέατρο (Μπάυρον - Σέλλεϋ  κ.ά.)
  • Ο Ρομαντισμός στο γαλλικό θέατρο (Βίκτωρ Ουγκώ)
  • Ισπανικό θέατρο
  • Ρωσικό θέατρο
  • Το θέατρο και το δράμα στην Ευρώπης στο β΄ μισό του 19ου αιώνα:  Οι απαρχές του ρεαλισμού.

68Θ406: ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Δ΄

Κ. Γεωργακάκη

Ιστορία του ευρωπαϊκού θεάτρου από το 1880 έως το 1930. Ρεαλισμός, Νατουραλισμός, Συμβολισμός. Ίψεν, Στρίντμπεργκ, Τσέχωφ. Το Κίνημα των Θεάτρων Τέχνης. Η ανάδυση της σκηνοθεσίας,  Κραιγκ, Άππια. Θεάματα agit-prop. Σκηνικός κονστρουκτιβισμός, Μέγιερχολντ, Βαχτάνγκωφ. Το Καρτέλ των τεσσάρων (Κοπώ, Ντυλλέν, Πιτοέφ, Μπατύ). Φουτουρισμός, Ντανταϊσμός, Σουρεαλισμός, Εξπρεσιονισμός και το Θέατρο της Σκληρότητας. Πολιτικό Θέατρο, Επικό Θέατρο, Πισκάτορ, Μπρεχτ.

 

68ΘΣ47: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

Γρ. Ιωαννίδης

Το μεταπολεμικό ευρωπαϊκό & παγκόσμιο θέατρο:

  • Μέρος Α΄: 1945-1968: Το θέατρο στη Γαλλία μετά τον Παγκόσμιο Πόλεμο: Αναδιοργάνωση Κρατικών Θεάτρων, Θεατρική αποκέντρωση, Φεστιβάλ, Μπαρώ και Βιλάρ, Ζαν Βιλάρ - Φεστιβάλ Αβινιόν, Δραματουργικές αναζητήσεις, Υπαρξισμός, Ζαν-Πωλ Σαρτρ (1905-1980), Αλμπέρ Καμύ, Θέατρο του Παραλόγου, Σάμιουελ Μπέκετ, Ευγένιος Ιονέσκο, Ζαν Ζενέ. Το θέατρο και το δράμα στην Τσεχοσλοβακία, 1940-1968, Γιόζεφ Σβόμποντα (1920-2002). Το γερμανικό θέατρο και δράμα: Μπερλίνερ Ανσάμπλ, Το «θέατρο-ντοκουμέντο». Το θέατρο και το δράμα στην Ιταλία: Ούγκο Μπέττι (1892-1953), Ντιέγκο Φάμπρι (1911-1980), Εντουάρντο ντε Φιλίππο (1900-1984), Πίκκολο Τεάτρο, Τζόρτζιο Στρέλερ (1921-1997), Πάολο Γκράσσι (1919-1981). Το αγγλικό θέατρο και δράμα: Τέρενς Ράτιγκαν (1911-1977), Ίνκγλις Στέητζ Κόμπανι, Θήατερ Γουέρκσοπ, Τζόαν Λίτλγουντ (1914-2002), Πήτερ Σάφερ (1926- ), Χάρολντ Πίντερ (1930-2008), Ρόιαλ Σαίξπηρ Κόμπανι, Νάσιοναλ Θήατερ. Θέατρο και δραματουργία στις Ηνωμένες Πολιτείες: Άκτορς Στούντιο, Οφ - Μπρόντγουεϊ, Σερκλ ιν δη Σκουέαρ, Φήνιξ Θήατερ, Δεκαετία του 1960, Λίβινγκ Θήατερ, ΛαΜάμα Εξπεριμένταλ Θήατερ Κλαμπ, Νέα αμερικανική δραματουργία, Μάξγουελ Άντερσον, Κλίφορντ Όντετς, Γουίλιαμ Σαρόγιαν, Λίλιαν Χέλμαν, Θόρντον Γουάιλντερ, Τενεσή Γουίλιαμς (1911-1983), Άρθουρ Μίλερ (1915-2005).
  • Μέρος Β΄: Το θέατρο της ηπειρωτικής Ευρώπης στα τέλη του 20ού αιώνα: Το θέατρο στην Πολωνία και την Τσεχοσλοβακία μεχρι το 1990: Γιέρζυ Γκροτόφσκι (1933-1999), Akropolis (1962), Ο πιστός πρίγκιπας (1965), Apocalypsiscum Figuris(1968), Ταντέους Καντόρ (1915-1990), Η νεκρή τάξη (1975), Wielopole Wielopole(1980), Δεν θα γυρίσω ποτέ (1988). Το γερμανικό θέατρο μέχρι το 1990: Έντεν φον Χόρβατ (1901-1938), Φραντς Ξάβερ Κρόετς (1946- ), Χάινερ Μύλερ (1929-1995), Πέτερ Στάιν (1937- ), Πίνα Μπάους (1940-2009). Το θέατρο και η δραματουργία στην Ιταλία μέχρι το 1990. Το θέατρο στη Γαλλία  μέχρι το 1990: Θέατρο του Ήλιου, Αριάν Μνουσκίν (1940-), Οι Ατρείδες,Φεστιβάλ της Αβινιόν. Το βρετανικό θέατρο μέχρι το 1990. Το θέατρο στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά το 1968: Hair!, Τσε, Ω, Καλκούτα, Άντριου Λόιντ Γουέμπερ (1948- ), «Μεταμοντερνισμός», Αποδόμηση, «χάπενινγκς», Άλαν Κάπροου (1927-2006), Περιβαλλοντικό θέατρο, Ρίτσαρντ Σέκνερ (1934- ), Περφόρμανς Γκρουπ, Dionysusin 69, Commune (1970), Γούστερ Γκρουπ, Ρόμπερτ Γουίλσον (1942-).

 

68Θ500: ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ KAI ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ Α΄

Γ.Π. Πεφάνης

Επιχειρείται μια γενική επισκόπηση των σύγχρονων θεωριών του θεατρικού φαινομένου, καθώς και μια εστιασμένη προσέγγιση στα μείζονα ζητήματα της μεθοδολογίας, της ανάλυσης των παραστάσεων και της διεπιστημονικής έρευνας. Η ιδιοσυστασία και ο ρόλος του θεάτρου. Θεατρικοί και κοινωνικοί ρόλοι. Θέατρο και καθημερινότητα. Ειδικές περιπτώσεις της θεατροποίησης του κοινωνικού βίου. Τα διεπιστημονικά πλαίσια των παραστασιακών σπουδών. Η παράσταση ως κοινωνικό και πολιτισμικό προϊόν.

Το μεταμοντέρνο/μεταδραματικό θέατρο. Θεωρία της ιστορίας του θεάτρου. Θεωρία της θεατρικής κριτικής. Το λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και η θεωρία του. Γενικές αρχές της σημειολογίας, της φαινομενολογίας και της ανθρωπολογίας του θεάτρου. Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις του θεατρικού φαινομένου.

Λέξεις Κλειδιά: Θεωρία, performance, θεατρικό κοσμοείδωλο, θεατροποίηση της κοινωνικής ζωής, «ελάχιστο κείμενο», αναφορική/παραστατική λειτουργία, σημειολογία, φαινομενολογία, μεταδομισμός, τελετουργία, ανθρωπολογία.

 

68Θ502: ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ KAI ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ Β΄

Γ.Π. Πεφάνης

Η έμφαση δίδεται στη θεωρία του δράματος και ειδικότερα στους ποικίλους τρόπους με τους οποίους το δραματικό κείμενο εκκρεμεί ως προς τη δυνητική του παράσταση. Ο μεθοδολογικός προσανατολισμός κινείται στους χώρους της σημειολογίας, της φαινομενολογικής ερμηνευτικής, των ανθρωπολογικών και διακειμενικών προσεγγίσεων. Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τα βασικά εννοιολογικά εργαλεία της δραματουργικής ανάλυσης, η απόκτηση δεξιοτήτων ερμηνείας των κειμένων και η κατανόηση της δυναμικής σχέσης που τα συνδέει με τις δυνητικές παραστάσεις τους. Επιμέρους γνωστικά αντικείμενα: Η κειμενικότητα του δραματικού λόγου, εκπληρωτικές αποφάνσεις (speech acts), οι λειτουργίες της δείξης και της αναφοράς, επικές τάσεις του δράματος (σκηνικές οδηγίες, μονόλογος, πρόλογος και επίλογος, το πρόσωπο του αφηγητή, τα «κατιδίαν» και οι απευθύνσεις προς το κοινό, ο χορός, το θέατρο εν θεάτρω, το παιχνίδι των ρόλων), οι σχέσεις κειμένου και παράστασης, ο κειμενικός θεατής, τα δραματικά πρόσωπα (καθολικές δομές, κατηγορίες και λειτουργίες, ποσοτικές και στατιστικές θεωρήσεις των δραματικών προσώπων), ο δραματικός χώρος και ο δραματικός χρόνος.

 

 68Θ999: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ KAI ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ

Γ.Π. Πεφάνης

Ο μεθοδολογικός προσανατολισμός του μαθήματος κινείται στους χώρους της φαινομενολογίας, του μεταδομισμού, της αποδόμησης, των ανθρωπολογικών προσεγγίσεων, ακολουθώντας ενίοτε και συγκεκριμένες κατευθύνσεις προς την υπαρξιστική σκέψη ή την πολιτική φιλοσοφία. Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με βασικά εννοιολογικά εργαλεία της φιλοσοφικής σκέψης περί το θέατρο και η προσέγγιση ορισμένων φιλοσοφικών «σχολών» σκέψης, οι οποίες εξετάζουν θεμελιώδη ζητήματα του θεατρικού φαινομένου. Επιμέρους γνωστικά αντικείμενα: Βασικές αρχές της φαινομενολογίας του θεάτρου (αρνητικότητα της συνείδησης, συμμετοχή των θεατών στο παραστασιακό γεγονός, σημαδιακές στιγμές, ενδιάμεσο γίγνεσθαι, θέματα, θεματικά πεδία και άκρες, έκκληση και απαντητική διάθεση, διυποκειμενικότητα, η σχέση με τον «άλλον», αποπραγμάτωση (derealisation), το είναι και το φαίνεσθαι, οι σχέσεις ηθοποιού και θεατή, «θεατοφιλία» (Theatophilie) και «δηλοφιλία» (Delophilie), από το εγώ στο εμείς), η τραγική διάσταση της σαρτρικής σκέψης, ο Albert Camus και η τραγωδία, ο μεταδομισμός και η αποδόμηση σε σχέση με το ζήτημα της αναπαράστασης, θέατρο και πολιτική.

 

68Θ010: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Χρ. Σταματοπούλου-Βασιλάκου

α) Γενικές και ειδικές πηγές πληροφόρησης που σχετίζονται με το θέατρο, β) Εθνική, γενική βιβλιογραφία, ελληνική και ξένη, γ) Θεατρική βιβλιογραφία ελληνική και ξένη, δ) Είδη βιβλιογραφίας και τεχνική σύνταξής της, ε) Μέθοδοι και τεχνικές της επιστημονικής έρευνας. Η έρευνα σήμερα στην ελληνική θεατρολογία και τα ζητούμενά της, στ) Πώς γράφεται μια επιστημονική εργασία, ζ) Γενικές γνώσεις αρχειονομίας, προσέγγισης και αξιοποίησης των αρχειακών πηγών, η) Γενικές γνώσεις επεξεργασίας χειρογράφων, θ) Σύγχρονες μορφές πληροφόρησης: δίκτυα, βάσεις δεδομένων, πολυμέσα κ.α. Το μάθημα εξετάζεται με ανάθεση εργασιών, συναφών με τα παραπάνω αντικείμενα. Η παρακολούθηση είναι υποχρεωτική.

 

68Θ610: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α΄,

68Θ612: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Β΄

Μ. Στεφανίδης

Οι  καλές  τέχνες  και τα  είδη  τους,  σχεδιάγραμμα  της  ιστορίας  της ευρωπαϊκής τέχνης από τον Μεσαίωνα ως σήμερα, τα κυριότερα ρεύματα και κινήματα και οι εκπρόσωποι τους, υφολογία και θεματολογία. Η ελληνική τέχνη από την αρχαιότητα ως σήμερα: αρχαιότητα, Βυζάντιο, η λαϊκή τέχνη της Τουρκοκρατίας, η τέχνη στη σύγχρονη Ελλάδα.

 

68ΘΣ43: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ Α΄: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ

Ευ. Στεφανή

Μέσα από παραδείγματα ταινιών οι φοιτητές εξοικειώνονται με την έννοια του είδους (γουέστερν, μελόδραμα, κωμωδία, θρίλερ, μιούζικαλ, κ.λπ.) και του δημιουργού διαχρονικά. Συγχρόνως γίνεται μία αναφορά στα βασικά κινήματα που διαμόρφωσαν την ιστορία του κινηματογράφου, δίνοντας έμφαση στον τρόπο που τα συναντούμε σε σύγχρονες ταινίες. Τι συνδέει για παράδειγμα τον Κιαροστάμι με τον Ιταλικό νεορεαλισμό; Τι «δανείζεται» ο “Tim Burton” από τον γερμανικό εξπρεσιονισμό και πως εμπνέεται ο Lynch από τον σουρεαλισμό; Ο ρόλος του εμπορικού κινηματογράφου στην αναπαραγωγή της κυρίαρχης ιδεολογίας, καθώς και οι «εναλλακτικές κινηματογραφίες», αποτελούν επίσης αντικείμενο του μαθήματος.

 

68ΘΣ44: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ Β΄: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ

Ευ. Στεφανή

Πώς «διαβάζουμε» ένα φιλμικό κείμενο; Στόχος του μαθήματος είναι η «κειμενική» ανάλυση ταινιών μέσα από διαφορετικά μεθοδολογικά εργαλεία. Για παράδειγμα,  ένα κλασικό φιλμ νουάρ όπως το “Double Indemnity” του Billy Wilder, κάτω από ένα ψυχαναλυτικό πρίσμα, μία μαρξιστική οπτική ή μία φεμινιστική ανάγνωση.  Επιλέγονται ταινίες από ένα ευρύ φάσμα  που καλύπτει τη μυθοπλασία, το ντοκιμαντέρ, το animation, ακόμα και found footage.  Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εφαρμογή της θεωρίας του Μπαχτίν στην κινηματογραφική ανάλυση κειμένου, και ειδικότερα στην εφαρμογή της από τον Αμερικανό αναλυτή Robert Stam.

 

68Θ020: ΙΣΤΟΡΙΑ KAI ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, 1492-1789

Ά. Καρακατσούλη

Εισαγωγή στα ιστορικά φαινόμενα της Νεώτερης Ευρώπης. Οι Μεγάλες Ανακαλύψεις και η δημιουργία των αποικιακών αυτοκρατοριών της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Η οικονομική άνθηση της Ευρώπης και η γέννηση του καπιταλισμού. Η επανάσταση των πνευματικών αξιών στην Ευρώπη του 16ου αιώνα: Ουμανισμός και Αναγέννηση. Μεταρρύθμιση και Αντιμεταρρύθμιση. Ο Κάρολος Ε΄ και η τελευταία προσπάθεια ενοποίησης της χριστιανικής Ευρώπης. Λαϊκές εξεγέρσεις και κρίση του ουμανισμού. Η διάδοση του μπαρόκ. Η Ευρώπη των επιστημόνων στα μέσα του 17ου αιώνα. Η ηγεμονία των Αψβούργων. Το πρότυπο της απόλυτης μοναρχίας του Λουδοβίκου ΙΔ'. Το βρετανικό κοινοβουλευτικό πολίτευμα και το παράδειγμα της ήπιας μοναρχίας. Οικονομική ανάπτυξη και κοινωνικοί μετασχηματισμοί τον 18ο αιώνα. Η Βιομηχανική Επανάσταση. Διαφωτισμός. Αμερικανική και Γαλλική Επανάσταση. Η ναπολεόντεια Ευρώπη.

 

68Θ946: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, 1789-1945

Ά. Καρακατσούλη

Η Ευρώπη μετά τους ναπολεόντειους πολέμους: Παλινόρθωση και Ιερά Συμμαχία. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821. Οι πρώτες νίκες του φιλελευθερισμού (1830). Το κίνημα του εκδημοκρατισμού και η «Άνοιξη των λαών» (1848). Ευρωπαϊκή κοινωνία και κουλτούρα στο πρώτο ήμισυ του 19ου αιώνα (απαρχές σοσιαλισμού, ρομαντισμός). Ανάδυση και σύγκρουση των εθνικισμών (ενοποιήσεις Ιταλίας και Γερμανίας, Ναπολέων Γ', Βίσμαρκ). Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες στο δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα: πολιτικά πρότυπα, θρησκείες και κουλτούρες. Το απόγειο της ευρωπαϊκής ισχύος και η δεύτερη αποικιοκρατία στο γύρισμα του αιώνα. Ο «Μεγάλος Πόλεμος» του 1914 και η Ευρώπη των Βερσαλλιών. Η Σοβιετική Επανάσταση (1917). Η διάψευση των ελπίδων της δεκαετίας του 1920. Η Μεγάλη Ύφεση του 1930 και η κρίση των φιλελεύθερων πολιτευμάτων. Φασισμός και εθνικοσοσιαλισμός. Οι ευρωπαϊκές κουλτούρες στον Μεσοπόλεμο. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και οι συνέπειές του.

 

68ΘΣ42: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Α´

Ευ. Στιβανάκη, σε συνεργασία με τη Μ. Σπυροπούλου

Το μάθημα αυτό περιλαμβάνει την ενδελεχή και λεπτομερειακή μετάβαση από το θεατρικό κείμενο στη θεατρική σκηνή. Με τους φοιτητές αναλαμβάνουμε να πραγματώσουμε αυτήν την επίμοχθη όσο και δημιουργική διαδικασία η οποία διακρίνεται σε τρεις (3) κυρίως φάσεις: α) της «συνομιλίας» με το θεατρικό κείμενο, ταυτόχρονα με την «ανακάλυψη» του «υποδόριου-υποκρυπτόμενου» κειμένου του έργου. β) Κατόπιν προβαίνουμε στην λεπτομερή ανάλυσή του: τη δραματολογική, ιστορική, γλωσσική-λογοτεχνική, πραγματολογική υπόσταση, έρευνα και τοποθέτησή του. γ) Εκπόνηση σχεδίου σύνθεσης του κειμένου ως δυνάμει αποτυπωμένου στην σκηνική πράξη, εφαρμόζοντας σκηνοθετικές, σκηνογραφικές, υποκριτικές κ.ά. προτάσεις δια του σχήματος: εφαρμογή - απόρριψη ή αφαίρεση  και εφαρμογή - αποδοχή. δ) Παρουσίαση της δουλειάς μας με την μορφή της τελικής σκηνικής πραγμάτωσης. ε) Ατομική, γραπτή εργασία για θέμα σχετικό με το προς παράσταση έργο και δημόσια ανακοίνωση των συμπερασμάτων τους.


68Θ002: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Β´

Ευ. Στιβανάκη, σε συνεργασία με τη Μ. Σπυροπούλου

Με μεγαλύτερη πλέον ωριμότητα και εμπειρία επιχειρείται πληρέστερα η καταγραφή και συμμετοχή των φάσεων και των σταδίων, που συνδέουν την ανάγνωση και ανάλυση του θεατρικού κειμένου με τη συνθετική διαδικασία που οδηγεί στην απόδοσή του από σκηνής. Εκ τούτου, επιχειρείται και πάλι το ανέβασμα μιας θεατρικής παράστασης, επιλέγοντας έργο του διεθνούς ρεπερτορίου - και κατά κανόνα μεγαλύτερης «δυσκολίας». Η ομαδική δράση των φοιτητών, που αναλαμβάνουν να αναλύσουν και να συνθέσουν τμηματικά το κείμενο στην σκηνική απόδοσή του, επεκτείνεται και εξελίσσεται. Οι λεπτομέρειες της δράσης των ομάδων κωδικοποιούνται πλέον σε ένα καθορισμένο πλαίσιο, κατά το οποίο επιλέγονται μέθοδοι ή αισθητικές προτάσεις επεξεργασμένες με αυστηρότερα κριτήρια. Ανάλυση δραματικών κειμένων από την οπτική γωνία της θεατρικής παράστασης: πρακτικά προβλήματα της σκηνοθετικής ερμηνείας, διαμόρφωση του σκηνικού χώρου, καθοδήγηση των ηθοποιών, υποκριτικό ύφος, απαγγελία, ενδυματολογία, σκηνικός φωτισμός κτλ. ενδεχομένως και συγγραφή σκηνοθετικού βιβλίου ή πειραματική παράσταση.

 

68Θ004: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

Γρ. Ιωαννίδης

Τέχνη, τέχνες και καλές τέχνες, οι «δίστιγμες» τέχνες: μουσική-χορός-θέατρο, σχέση του θεάτρου με τις άλλες τέχνες, ο ανθρωπολογικός πυρήνας του θεάτρου, ανάλυση της συνθετικότητας και συλλογικότητας της θεατρικής τέχνης, της συγχρονικότητας παραγωγής και λήψης στη θεατρική παράσταση, εισαγωγή στη μορφολογία και φαινομενολογία του θεάτρου και του δράματος, ιδιότυπες μορφές θεάτρου, γενική θεώρηση των περιόδων του παγκοσμίου θεάτρου, οι φάσεις του ευρωπαϊκού και του νεοελληνικού θεάτρου, η θεατρικότητα του θεάτρου και του κοινωνικού βίου.


68Θ016: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ KAIΤΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ  Α´

Α. Αλτουβά

Εξετάζονται οι κύριες σκηνοθετικές τάσεις, με άξονα την παρακολούθηση των αλλαγών σε τρία βασικά στοιχεία της θεατρικής πράξης: το κείμενο, τον ηθοποιό και το χώρο. Οι αλλαγές παρουσιάζονται στην ιστορική τους συνέχεια από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τα τέλη του 20ού. Στις παραδόσεις χρησιμοποιούνται παρουσιάσεις διαφανειών, ακουστικά τεκμήρια και προβολές ενδεικτικών αποσπασμάτων από παραστάσεις σημαντικών σκηνοθετών του 20ού αιώνα.

 

68Θ026: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ KAIΤΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ  B´

Α. Αλτουβά

Σχεδιάγραμμα της ιστορίας και επιλογή «θεωριών» της υποκριτικής τέχνης από την αρχαιότητα έως σήμερα. Ανάλυση των θεωριών και της επίδρασης που άσκησαν στη σύγχρονη θεατρική πρακτική. Αναφορά στην εξέλιξη της Υποκριτικής σε Ευρώπη και Αμερική, και αντιπαραβολή με την ελληνική θεατρική πραγματικότητα.

 

68Θ018: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ, ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ KAI ΣΤΗΝ ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Α΄,

68Θ028: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ, ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ KAI ΣΤΗΝ ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Β΄

Μ. Στεφανίδης

Περίληψη της ιστορίας του σκηνικού και του φωτισμού από την αρχαιότητα, της ειδικής διαμόρφωσης του θεατρικού χώρου (μορφές σκηνής, κτίρια), των εξελίξεων του θεατρικού κοστουμιού ανάμεσα στην καθημερινή ένδυση, το ιστορικό ή το φανταστικό ρούχο.


68ΘΣ45: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Α΄ Ευ. Στιβανάκη, σε συνεργασία με τη Μ. Αντωνίου και τη Μ. Σπυροπούλου

Στόχος του μαθήματος είναι να καταστούν οι φοιτητές ικανοί στο να αντεπεξέλθουν στις σύνθετες μελλοντικές υποχρεώσεις τους ως θεατρολόγοι - παιδαγωγοί στην Α/βαθμια και Β/βαθμια εκπαίδευση, αλλά και ως γνώστες της επιστήμης και της τέχνης  του Θεάτρου. Ως εκ τούτου διδάσκεται, βιώνεται και πραγματώνεται: α) Ομαδικό πλαίσιο εργασιών, επεξεργασία και παρουσίαση δραματικών κειμένων του νεοελληνικού θεάτρου. β) Υποχρεωτική παρακολούθηση και συμμετοχή σε εργαστήρια-σεμινάρια (κουκλοθέατρο, θέατρο σκιών, θεατρικό παιχνίδι, εκπαιδευτικό δράμα, αφήγηση παραμυθιού, υποκριτική, μουσική, θέατρο-χορός και θέατρο, σκηνογραφία, ενδυματολογία, φωτισμός, κατασκευές μάσκας, κούκλας κ.ά).

 

68ΘΣ46: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Β΄

Μ.Ι. Αλεξιάδης - Ευ. Στιβανάκη, σε συνεργασία με τη Μ. Αντωνίου και τη Μ. Σπυροπούλου

Στόχος στο δεύτερο εξάμηνο είναι η εξέλιξη του βιωματικού-παιδαγωγικού πλαισίου, αλλά και της θεατρικής τέχνης ως εξής: α) Παρουσίαση πλήρους παράστασης με υποχρεωτική συμμετοχή όλων των φοιτητών. β) Δημιουργία, βιωματική λειτουργία και πραγμάτωση των συντελεστικών δράσεων των ομάδων εργασίας (ομάδα μουσικής, ομάδα χορού, ομάδα εικαστικών - σκηνογραφίας, ενδυματολογίας, προγράμματος, φωτισμού, διαφήμισης). γ) Η δημιουργία γραπτών, απτών, «ιστορικών» ντοκουμέντων των δράσεων αυτών: (πρόγραμμα, ημερολόγιο εργασιών, φωτο/video, ηλεκτρονικές καταγραφές) [Ευανθία  Στιβανάκη]. Γίνονται επίσης μαθήματα εισαγωγής στα διαφορετικά είδη μουσικής, στη ρυθμική φύση βασικών χορευτικών ρυθμών και σε ασκήσεις φωνητικής, ώστε να εξοικειωθούν οι φοιτητές με αυτό το χρήσιμο υλικό. Περαιτέρω διδάσκεται ο χειρισμός όλων των στοιχείων της μουσικής με βάση κυρίως πληκτροφόρα και κρουστά όργανα, ώστε  να συνθέσουν και να εκτελέσουν οι ίδιοι οι φοιτητές τη μουσική για την ετήσια τελική θεατρική  παράσταση [Μηνάς Ι. Αλεξιάδης].

 

68Θ966: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΙΔΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

Μ.Ι. Αλεξιάδης

Εισαγωγή στα είδη και τα ιδιώματα του μουσικού θεάτρου, με ιστορικές αναφορές-τοποθετήσεις και σχολιασμό των χαρακτηριστικών κάθε είδους (κυρίως της όπερας, αλλά επίσης της οπερέτας και του μιούζικαλ). Συζητούνται συνοπτικά: η φύση του μουσικού θεάτρου, oι αρχές της όπερας και όλα τα ιστορικά και ιδιωματικά χαρακτηριστικά των κύριων φάσεων της όπερας μέχρι τον 20ό αιώνα. Ειδικότερα: Μουσικό Θέατρο - Δραματικό, Θέατρο - Όπερα: διακρίσεις και ορισμοί. Οι φωνές στην όπερα: λειτουργία και ρόλος των λυρικών πρωταγωνιστών. Ο μύθος του Ορφέα από τον Monteverdi στον Gluck, Aναγεννησιακή και μπαρόκ όπερα, οι όπερες του W.A. Mozart, Οpera seria-Opera buffa,η όπερα στη Γαλλία (Grand opéra - Opéra comique), η όπερα  στη Γερμανία (Grosse Oper, Singspiel). Η Ιταλική όπερα (Bel Canto και ρομαντισμός: Rossini - Donizetti - Bellini, Verdi και ιταλικός εθνικισμός, Βερισμός: Mascagni - Leoncavallo - Puccini), η γαλλική όπερα κατά τον 19ο αιώνα και επίσης η πρώτη και η ύστερη φάση της ευρωπαϊκής οπερέτας. Γενικά ιστορικά και θεωρητικά χαρακτηριστικά των μουσικοθεατρικών ειδών, καθώς και κρίσιμα ζητήματα μουσικής δραματουργίας. Το μάθημα περιλαμβάνει επίσης αναφορές  στη ζωή και το έργο της Μαρίας Κάλλας και στην ιστορία της ελληνικής όπερας και οπερέτας.

 

68Θ617: ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

Α. Αλτουβά

Το περιεχόμενο του μαθήματος είναι η απασχόληση των φοιτητών σε επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς φορείς, σχετικούς με το γνωστικό αντικείμενο της Θεατρολογίας, και διαμορφώνεται κατά περίπτωση από τον διδάσκοντα του Τμήματος, τον ενδιαφερόμενο φοιτητή και τον επιβλέποντά του στο χώρο της άσκησης.


68Θ900: ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ (ΕΡΓΑΣΙΑ)

όλα τα μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος


Β. ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ:

68ΘΣ28: ΜΟΛΙΕΡΟΣ: ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΚΩΜΙΚΟΥ

Ά. Ταμπάκη

Εισαγωγή στην εποχή, στα αισθητικά και καλλιτεχνικά ρεύματα, με έμφαση στον προσδιορισμό του κλασικισμού, περιγραφή της θεατρικής ζωή στο Παρίσι, βιο-εργογραφία του Μολιέρου και ανάλυση της τεχνικής του (σε συνδυασμό με την προβολή χαρακτηριστικών ταινιών). Θέματα που θα αναπτυχθούν: H δραµατική θεωρία του Μολιέρου • Η αντίληψη περί κωµωδίας: 1. Η ύλη της κωµωδίας, 2. Η απόδοση εκ του φυσικού (Peindre d’après nature). •  Η φάρσα – η φαρσοκωµωδία: Ι. Παραδοσιακοί τύποι, ΙΙ. Ανανέωση της φάρσας – Η φάρσα στη µεγάλη κωµωδία. Η πλοκή στις µεγάλες κωµωδίες: Τελειοποίηση της πλοκής, Ψυχολογική πλοκή. Οι λύσεις (dénoumenents) • Ο Μολιέρος, ζωγράφος των ηθών. H απεικόνιση των χαρακτήρων –  «Απεικόνιση εκ του φυσικού»: Ι. Αιώνια ανθρώπινη αλήθεια, ΙΙ. Σύνθετοι χαρακτήρες. • Η περιγραφή των χαρακτήρων – Ι. Η έμμεση περιγραφή, ΙΙ. Η «αποδεικτική μέθοδος». • Το κωμικό στον Μολιέρο – Η υψηλή κωμωδία. Castigat ridendo mores. • Η «φιλοσοφία» του Μολιέρου – Η επιτήδευση (La préciosité), Η εκπαίδευση των γυναικών, Ο έρωτας και ο γάμος, Η θρησκεία, Η ορθή φύση. Θα ακολουθήσει ανάλυση θεατρικών έργων με τη συμμετοχή των φοιτητών και την ανάληψη από μέρους τους εργασιών.

 

68ΘΕ117: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Χρ. Σταματοπούλου-Βασιλάκου

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η μελέτη της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου σε όλες τις εκφάνσεις του, στα σημαντικότερα κέντρα της καθ’ ημάς Ανατολής (Κωνσταντινούπολη Σμύρνη): α) Θεατρική δραστηριότητα (επαγγελματικές παραστάσεις περιοδευόντων και ντόπιων θιάσων), β) Δραματουργία, πρωτότυπη και μεταφρασμένη (θεατρικοί συγγραφείς και μεταφραστές), γ) Ερασιτεχνική θεατρική δραστηριότητα (σύλλογοι και σχολεία), δ) Το θέατρο στον ελληνικό περιοδικό τύπο της καθ' ημάς Ανατολής.Το μάθημα θα εξεταστεί με δυνατότητα επιλογής είτε τελικής γραπτής εξέτασης, είτε με εκπόνηση απαλλακτικής εργασίας.

 

68ΘΕ115: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟ ΘΕΑΤΡΟ  

Κ. Πετράκου

Ιστορία της εμφάνισης (από τον 6ο αι. π.Χ.) και της εξέλιξης του ελληνικού θεάτρου της κλασικής, υστεροκλασικής και ελληνιστικής εποχής συν του ρωμαϊκού θεάτρου της δημοκρατικής και αυτοκρατορικής εποχής: απαρχές, διονυσιακές γιορτές στο πλαίσιο των οποίων διεξάγονταν δραματικοί αγώνες, συντελεστές των δραματικών παραστάσεων, θεατρική αρχιτεκτονική, σκηνογραφία, υποκριτές (πρόσωπα, υποκριτική, ενδυμασία, οργάνωση των θιάσων), χαρακτηριστικά στοιχεία των παραστάσεων (π.χ. άσμα, όρχηση), δραματικοί τύποι (π.χ. μίμος, παντόμιμος), θεατρικά οικοδομήματα και αρχιτεκτονικά μέλη τους. Ανάλυση όρων, όπως π.χ. η τραγωδία και η κωμωδία, στην ελληνική και τη ρωμαϊκή εκδοχή τους και στην εξέλιξή τους διαχρονικά, και έννοιες, όπως π.χ. η όψις και η υποκριτική. 

 

68ΘΕ103: ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΑΤΡΟΥ

Χρ. Σταματοπούλου-Βασιλάκου

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η επισκόπηση της τοπικής ιστορίας θεάτρου στον ελληνικό χώρο, με αφετηρία εκκίνησης τον 19ο αιώνα και ιδιαίτερη έμφαση στον 20ό αιώνα. Θα εξεταστεί η θεατρική δραστηριότητα των μεγάλων αστικών κέντρων, πλην των Αθηνών, εντασσόμενη στο ευρύτερο ιστορικό, κοινωνικο-οικονομικό και πολιτιστικό πλαίσιο που συνέβαλε στην εμφάνισή της. Η παρουσίαση θα γίνει ανά γεωγραφική περιφέρεια (Πελοπόννησος, Ιόνια Νησιά, Ήπειρος, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη, Κρήτη, Νησιά του Αιγαίου), με παράλληλη ανάδειξη των προϋποθέσεων, που ποικίλλουν από περιοχή σε περιοχή, για την ανάπτυξη του θεατρικού φαινομένου σε όλες τις εκφάνσεις του: επαγγελματικό θέατρο, ερασιτεχνικό (σύλλογοι και σχολεία), θεατρική συγγραφή.


68ΘΕ108: ΕΝΑΣ ΘΙΑΣΟΣ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΕΝΑ ΘΙΑΣΟ Α΄

68ΘΕ109: ΕΝΑΣ ΘΙΑΣΟΣ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΕΝΑ ΘΙΑΣΟ Β΄

Ευ. Στιβανάκη, σε συνεργασία με τη Μ. Αντωνίου

Στο μάθημα διδάσκεται λεπτομερώς, αναλύεται σταδιακά και εφαρμόζεται πρακτικά η δημιουργία και η πλήρης λειτουργία ενός θιάσου. Οι συμμετέχοντες στο μάθημα είναι αυτομάτως και μέλη του θιάσου, τα οποία αναλαμβάνουν να φέρουν εις πέρας μια πλήρη θεατρική παράσταση, με διακριτές τις φάσεις ανάπτυξης και τελικής πραγμάτωσής της. Τα μέλη του θιάσου – όλοι οι συμμετέχοντες φοιτητές –, εκτός από την φυσική τους παρουσία στην παράσταση, οφείλουν να αναλάβουν και όλες τις απαραίτητες καλλιτεχνικές δράσεις για την υλοποίηση του σκηνικού γεγονότος (σκηνογραφία-ενδυματολογία, μουσική, χορός, φωτισμός, διαφήμιση κ.ά). Οι παραστάσεις του θιάσου παρουσιάζονται ενώπιον κοινού.

 

68Θ987: Η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΟΝ 20ό  ΑΙΩΝΑ

Κ. Γεωργακάκη

Η επιθεώρηση, μετά τα πρώτα της βήματα στην αθηναϊκή σκηνή το 1894, καθιερώνεται οριστικά τον 20ό αιώνα.  Οι επιρροές από την ισπανική zarzuela και η ανταπόκριση της αστικής τάξης στα πρότυπα, που προβάλλει. Ετήσιες επιθεωρήσεις (Παναθήναια, Πανόραμα, Κινηματογράφος). Οι συνοικιακές επιθεωρήσεις. Οι αντιδράσεις της πολιτικής εξουσίας και η επιβολή της λογοκρισίας.  Η στροφή στο υπερθέαμα και η revue-féerie. Αλλαγές στη δομή του είδους και ανάδυση μιας νέας γενιάς καλλιτεχνών. Η πολεμική επιθεώρηση. Το υπερθέαμα της μεταπολεμικής επιθεώρησης. Νέες τάσεις (Οδός ονείρων, Όμορφη Πόλη). Τα προβλήματα στη δικτατορία των συνταγματαρχών. Ελεύθερο Θέατρο. Η επιθεώρηση στη μεταπολίτευση.

 

68ΘΕ121: ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΝ 20ό ΑΙΩΝΑ

Κ. Γεωργακάκη

Η εύρεση των αρχειακών πηγών αποτελεί desideratum της ιστορίας του θεάτρου. Μετά την αναστολή λειτουργίας του Θεατρικού Μουσείου, ένα εξαιρετικά μεγάλο μέρος  τεκμηρίων παραμένει απροσπέλαστο για τους ερευνητές. Αρκετοί ιδιώτες (συγγραφείς, ηθοποιοί, σκηνογράφοι) έχουν, επίσης, το προσωπικό τους αρχείο αλλά δεν έχουν πάντοτε διάθεση συνεργασίας με τους μελετητές. Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Γ.Α.Κ.) διαθέτουν σχετικά τεκμήρια και φωτογραφικό υλικό αλλά δεν έχουν ταξινομηθεί. Είναι εύκολο να αναζητηθούν  στοιχεία σε άλλους φορείς, εκτός από το Τμήμα Τεκμηρίων Παραστατικών Τεχνών και Μουσικής του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α.); Σε ποιους άλλους χώρους και με ποιους τρόπους μπορεί ν αξιοποιηθεί το αρχειακό υλικό;

 

68ΘΕ119: O ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ)

Εύ. Στεφανή

Το μάθημα ερευνά στην πράξη μία συγκεκριμένη μέθοδο στον χώρο του Ντοκιμαντέρ, τον Κινηματογράφο της Παρατήρησης. Στόχος η δημιουργία ολιγόλεπτων ταινιών ακολουθώντας την συγκεκριμένη προσέγγιση. Ο Κινηματογράφος της Παρατήρησης γεννήθηκε στη δεκαετία του εβδομήντα και αποτελεί ένα κράμα ανθρωπολογικής θεωρίας και κινηματογραφικής πρακτικής. Οι σπουδαστές, μέσα από μία σειρά πρακτικών ασκήσεων, θα  εξοικειωθούν στην δημιουργία σύντομων εθνογραφικών ταινιών που βασίζονται στην συμμετοχή και στην παρατήρηση. Κείμενα αναφοράς για το μάθημα τα γραπτά των Colin Young, David MacDougall, Cesare Zavattini, Anna Grimshaw, Amanda Ravetz, Μιχαήλ Μητσάκη κ.ά. Εξαιτίας του πρακτικού προσανατολισμού του μαθήματος, οι σπουδαστές που θέλουν να συμμετέχουν στο μάθημα θα εγγράφονται κατά σειρά προτεραιότητας.

 

68ΘΣ24: ΝΕΩΤΕΡΗ KAI ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ, 19ος-20ός αι.

Ά. Καρακατσούλη

Το μάθημα ασχολείται κυρίως με το έντυπο βιβλίο από τον Γουτεμβέργιο ως τις σύγχρονες εξελίξεις στην παγκόσμια και την ελληνική αγορά. Το βιβλίο εξετάζεται από την τεχνολογική του σκοπιά και την οικονομική του λειτουργία, ως υλικό αντικείμενο παραγωγής και εμπορίου, σε μια δυναμική διαδικασία όπου η μορφή αλληλεπιδρά με το περιεχόμενο. Μας απασχολεί ιδιαίτερα ο ρόλος του εκδότη ως διαμεσολαβητή μεταξύ συγγραφέα-δημιουργού και αναγνώστη-καταναλωτή, καθώς και οι ανατροπές που φέρνει το ψηφιακό βιβλίο, η ανακατάταξη της αγοράς του βιβλίου στο παγκοσμιοποιημένο οικονομικό περιβάλλον και, ειδικότερα, η περίπτωση του ελληνικού βιβλίου σε συνθήκες κρίσης. Η βαθμολόγηση γίνεται με απαλλακτικές εργασίες ή μετά από προφορική εξέταση.


68ΘΣ15: ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑΣ 19ος-20όςαι.

Ά. Καρακατσούλη

Επισκόπηση και ανάλυση του φαινομένου της νεώτερης ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας κατά τους 19ο και 20ό αι. Σύγκριση με την πρώτη αποικιοκρατία μέχρι το 1763. Η δεύτερη εξάπλωση της Ευρώπης (1815-1882). Εμφάνιση του νέου ιμπεριαλισμού: θεωρίες και ερμηνευτικές τάσεις. Η αρχική φάση της διανομής επί χάρτου (1883-1890) και η επακόλουθη περίοδος της κατάκτησης και κατοχής (1890-1914). Η κρίση του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου και το καθεστώς των Εντολών στη Μέση Ανατολή. Εξέταση των μεγάλων αυτοκρατορικών δυνάμεων: α) Η Βρετανική αυτοκρατορία: Ινδία, Dominions, Ιρλανδία. β) Η Γαλλική αυτοκρατορία και η αντίληψή της εκπολιτιστικής αποστολής της σε Αφρική και Ινδοκίνα. γ) Οι παλαιές δυνάμεις: Ολλανδία, Πορτογαλία. δ) Οι νέοι διεκδικητές: Βέλγιο, Γερμανία, Ιταλία. Οι συνέπειες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για τις αποικιακές αυτοκρατορίες. Κινήματα ανεξαρτησίας και απο-αποικιοποίηση. Μετα-αποικιακή θεωρία.

 

68ΘΣ40: CARLOGOLDONI. ΚΕΙΜΕΝΑ KAI ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Γ. Βαρζελιώτη

Στο μάθημα εξετάζεται η δραματουργία του Goldoni, μέσα από τη συνδυαστική μελέτη α. των θεατρικών κειμένων και των γραπτών ερμηνευτικών πηγών, και β. των παραστάσεων, σε συνδυασμό με τα γραπτά και οπτικοακουστικά τεκμήριά τους. Η σχέση κειμένου και παραστασιακού γεγονότος δίνει στον φοιτητή τη δυνατότητα να αποκτήσει πλήρη εικόνα για τα έργα του CarloGoldoni αλλά και γιατην αδιάλειπτη παγκόσμια παράστασή τους.

 

68Θ005: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ – ΔΙΑΣΚΕΥΗΣ

Ά. Ταμπάκη, Στρ. Πασχάλης

Με βάση και αφορμή δύο πρόσφατες μεταφράσεις του, το Ατλαζένιο Γοβάκι του Κλωντέλ και την Αντιγόνη του Ανούιγ, ο Στρατής Πασχάλης θα αναλύσει τα μορφολογικά και υφολογικά ζητήματα που αντιμετώπισε, την εμπειρία της μεταφοράς από τη μια γλώσσα στην άλλη, καθώς και τα δραματουργικά θέματα που του έθεσαν τα δύο αυτά έργα. Επίσης, θα πειραματιστεί σε μια από κοινού μετάφραση με τους συμμετέχοντες, κάποιων αποσπασμάτων, είτε από αυτά τα έργα είτε από άλλα, σαν ένα δείγμα αυτοσχέδιας μεταφραστικής μεθοδολογίας.  Στη συνέχεια του σεμιναρίου, θα αναφερθεί στο θέμα της διασκευής (μια άλλη μορφή δημιουργικής ανάγνωσης-μετάφρασης-ερμηνείας;) και το πώς την αντιμετώπισε στις περιπτώσεις της Φόνισσας και της Μεγάλης Χίμαιρας, που παρουσιάστηκαν τα τελευταία χρόνια με επιτυχία σε κεντρικές αθηναϊκές σκηνές.

 

68ΘΣ09: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΣΤΟΝ ΣΑΙΞΠΗΡ

Ξ. Γεωργοπούλου

Το μάθημα εξετάζει τις θεωρίες της αρχαιότητας περί φύλων που υιοθετεί η Αναγέννηση, τη στάση της Εκκλησίας, της νομοθεσίας αλλά και των στοχαστών της εποχής, καθώς και τα κοινωνικά στερεότυπα σχετικά με τα δύο φύλα, και πώς αυτά αντανακλώνται και καταρρίπτονται στο έργο του Σαίξπηρ.

 

68ΘΕ110: ΣΑΙΞΠΗΡ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

Ξ. Γεωργοπούλου

Το μάθημα αυτό εξετάζει κυρίως το θέμα του ξένου στο θέατρο του Σαίξπηρ (με επιμέρους θέματα τη φυλετική, θρησκευτική, ταξική και πολιτισμική του ετερότητα), προσεγγίζοντας, εκτός από εμβληματικούς χαρακτήρες όπως ο Οθέλλος και ο Σάυλοκ, και ζητήματα όπως οι ευρωπαίοι ξένοι και οι μεικτοί γάμοι. Ασχολείται, επίσης, και με άλλες μορφές ετερότητας, όπως η νοθογονία, η αναπηρία ή η ψυχασθένεια.

 

68ΘΕ114: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΡΑΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Σ. Κρασανάκης

Η Δραματοθεραπεία είναι η θεραπευτική μέθοδος που αξιοποιεί τη δύναμη της θεατρικής μεταφοράς στην ανάδειξη αλλά και στην επίλυση των θεραπευτικών αιτημάτων, μέσω συγκεκριμένων τεχνικών του θεάτρου. Η δραματοθεραπεία δεν είναι μόνο μία μορφή ψυχοθεραπείας, είναι ένα θεατρικό γεγονός που έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει και  μία μέθοδο διερεύνησης της ανθρώπινης προσωπικότητας, συμπεριφοράς και επικοινωνίας, όπως εμφανίζονται στις καθημερινές σχέσεις, κοινωνικές, εργασιακές, εκπαιδευτικές και προσωπικές. Οι εφαρμογές της είναι πολλαπλές και τα αποτελέσματα της αξιοποιούνται στον ευρύτερο κοινωνικό και εκπαιδευτικό χώρο. Φαίνεται ότι ταιριάζει ιδιαίτερα στον άνθρωπο της μεταμοντέρνας εποχής, όπου, παράλληλα με τη γλώσσα, σημαντικό ρόλο στην κατανόηση του Εαυτού αλλά και του Άλλου, του έργου τέχνης αλλά και του δημιουργού του, παίζει η εικόνα και το σώμα. Το συγκεκριμένο μάθημα θα αποτελέσει ένα ταξίδι γνωριμίας στον χώρο της Δραματοθεραπείας. Περιγραφή μαθημάτων: 1. Εισαγωγή στη Δραματοθεραπεία – Ιστορική αναδρομή 2. Πρωτεργάτες και μοντέλα δραματοθεραπείας 3. Θεατρικό μοντέλο – Αφηγηματικό μοντέλο - Η μέθοδος του ρόλου 4. Βιωματικό εργαστήριο – Κατασκευή και αφήγηση μιας ιστορίας 5. Βιωματικό εργαστήριο – Σκηνική αναπαράσταση της ιστορίας (Roling-Deroling) 6. Βιωματικό εργαστήριο - Ρόλοι στη ζωή και ρόλοι στο θέατρο (Τύποι και χαρακτήρες ρόλων) 7. Το θέατρο ως τρόπος ζωής και θεραπείας - Το θέατρο της καθημερινότητας 8. Θέατρο – Μύθοι – Τελετουργία 9. Θέατρο – Μεταφορά – Αισθητική απόσταση 10. Βιωματικό σεμινάριο με την εικόνα του σώματος 11. Βιωματικό σεμινάριο με μάσκες 12. Βιωματικές εφαρμογές της Δραματοθεραπείας 13. Εκλεκτικές συγγένειες και επιδράσεις (Artaud, Brecht, Grotowski, Boal, Barba, DevisedTheatre κ.ά.)


68ΘΣ16: ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗ KAI ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Θ. Πάνου

Το μάθημα εξελίσσεται σε δύο κατευθύνσεις. Μια πρακτική και μία θεωρητική. Η θεωρητική, θέτει τα εξής ερωτήματα: 1. Τι κάνει ο ηθοποιός; 2. Γιατί το κάνει; 3. Πώς το κάνει; 4. Πού το κάνει; 5. Πότε το κάνει; και συμπληρωματικά: 6. Τί θέλει ο ηθοποιός; 7. Ποιός είναι ο ηθοποιός; 8. Τι χρειάζεται ο ηθοποιός; 9. Τί μάς χρειάζεται ο ηθοποιός; Η αφετηρία αυτών των ερωτημάτων βρίσκεται στό κείμενο του Β. Νοβαρινά, Γράμμα στούς ηθοποιούς και συγκεκριμένα στο απόσπασμα «Κάποια μέρα ένας ηθοποιός θα πρέπει να χαρίσει τό ζωντανό σώμα του στην ιατρική επιστήμη, ώστε να τό ανοίξουμε και να μάθουμε επιτέλους τί συμβαίνει μέσα του την ώρα της υπόδυσης». Σκοπός τών ερωτημάτων είναι να δημιουργηθεί μιά νεά αντίληψη για την εργασία του ηθοποιού, αντίθετα απο τις δεδομένες, «αυτονόητες» και τρέχουσες αντιλήψεις. Γι’ αυτό, πλάι σε αυτήν την διερεύνηση, προτείνεται στους φοιτητές να προσπαθήσουν να κατασκευάσουν ένα «Λεξικό Υποκριτικής», όπου θα συγκεντρωθούν τα σχετικά με την υποκριτική ρήματα αρχικά, ώστε να εμφανιστεί η πολυσημία των σχετικών λέξεων. Π.χ το ρήμα Παίζω είναι μια απάντηση στο τί κάνει ο ηθοποιός, αλλά δεν είναι αρκετή ούτε ακριβής. Πολλώ δε μάλλον το Ταυτίζομαι. Ο κατάλογος είναι μια πρώτη «βάση δεδομένων» για ένα τέτοιο «λεξικό». Ένα εκτενέστερο παράδειγμα για το ερώτημα 1. Τι κάνει ο ηθοποιός; Ο Ηθοποιός Φανερώνει Ασκούμενος διά Βίου Με το Λόγο Δια του Σώματος Την Ψυχή (του;) Στον Άλλον Για να Μοιραστεί / Ανταλλάξει Σε μια Σκηνή Θεώμενος από τον Άλλον (κοινό-ηθοποιό) Διατίθεται / Προσφέρεται Δια ζώσης Αληθινά / Ειλικρινώς. Και ο κατάλογος με τις φράσεις συνεχίζεται τοποθετώντας στη θέση του ρήματος Φανερώνει τα ρήματα: συγκινεί, χαροποιεί, εξαπατά, παίζει, αλλάζει, αφηγείται, γοητεύει, επιδεικνύει, κρύβει, κ.λπ.

 

68Θ972: ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ - ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Α΄

68Θ978: ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ - ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Β΄

Ε. Δουνδουλάκη

Το μάθημα Σκηνογραφία – Ενδυματολογία αναπτύσσεται σε δύο εξάμηνα και έχει διπλό στόχο. Από τη μια να προσεγγίσει το ερώτημα «τι είναι σκηνογραφία;» και από την άλλη να επιχειρήσει την εκ των έσω γνωριμία των φοιτητών με την τέχνη αυτή που αποτελεί την οπτική διάσταση του θεάτρου. Η γνωριμία με τη δημιουργική διαδικασία καθώς και την εκτελεστική πρακτική που οδηγούν στα σκηνικά και τα κοστούμια θα γίνει με τη μορφή εργαστηρίου. Σε αυτό οι φοιτητές θα κάνουν βήμα-βήμα την πορεία του καλλιτέχνη από τη στιγμή ανάληψης του έργου ως τη στιγμή παράδοσης των σχεδίων και των μακετών. Με αφετηρία και βασικό οδηγό το ίδιο το θεατρικό κείμενο που θα τους δοθεί, οι φοιτητές θα καταλήξουν στη δημιουργία των δικών τους σκηνικών και κοστουμιών, της δικής τους σκηνογραφικής - ενδυματολογικής πρότασης. Με τον τρόπο αυτό, η ολοκληρωμένη παρακολούθηση του μαθήματος θα προσφέρει στο μελλοντικό θεατρολόγο πολύτιμα εργαλεία για την κατανόηση και αποκρυπτογράφηση της οπτικής διάστασης μιας θεατρικής παράστασης.

 

68Θ975: ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Α΄

Ν. Διαμαντής

 

68Θ970: ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Β΄

Ν. Διαμαντής

 

68Θ988: ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

Σ. Φελοπούλου, Ν. Μιχαλά

Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων θα επιχειρηθεί η παρουσίαση των αλλαγών που χαρακτηρίζουν τον χώρο του θεάτρου τη δεκαετία του ’60 στην Αμερική. Θα διερευνηθεί η αισθητική ταυτότητα και τα έργα θεατρικών ομάδων οι οποίες δραστηριοποιήθηκαν εκτός Broadway- όπως τα The Living Theatre, Open Theatre, Performance Group, La MaMa, Bread and Puppet, San Francisco Mime Troupe, Mabou Mines κ.λπ. - αλλά και ευρύτερων τάσεων της εποχής, όπως το  θέατρο των Μαύρων, των Ισπανόφωνων (Chicanos), το Φεμινιστικό και το Gay θέατρο, το θέατρο στην Εκκλησία κ.ά. Πρόκειται για ομάδες οι οποίες έδωσαν προβάδισμα στο δικαίωμα του ηθοποιού για δημιουργία και ελεύθερη έκφραση, που πρότειναν πρωτοποριακές ιδέες για τον θεατρικό χώρο και χρόνο, για τη σχέση θεατή και ηθοποιού, ηθοποιού και ρόλου κ.ά.

Επίσης, θα  αναλυθούν, σε εισαγωγικό κεφάλαιο, η παρουσία  συγγενών  καλλιτεχνικών προτάσεων της ίδιας περιόδου  στον χορό (μεταμοντέρνος χορός με τους Anna Halprin, Merce Cunningham, Trisha Brown, Yvonne Rainer…), στη μουσική (JohnCage), στη ζωγραφική (Pollock, Rothko, Oldenburg,  Rauschenberg. AndyWarhol…) και στον κινηματογράφο (Jonas Mekas, Kenneth Anger, JackSmith…) καθώς και οι πειραματισμοί των happenings (Michael Kirby, AllanKaprow…), τoυ Fluxus (NamJunePaik, Jackson Mac Low, La Monte Young…),  των  video και bodyartists (VitoAcconci, ChrisBurden. Bruce Nauman, JoanJonas …)  και των πρώτων performanceartists (MeredithMonk, CaroleeSchneemann, RobertMorris), που έδωσαν νέα ώθηση  και μια άλλη διάσταση στα θεατρικά δρώμενα των επόμενων δεκαετιών.

Τα μαθήματα συνοδεύονται από προβολές διαφανειών, ταινιών και σπάνιων βιντεοσκοπήσεων παραστάσεων. 

Τέλος, οι σημειώσεις που θα διανεμηθούν και η εκτεταμένη βιβλιογραφία που παρέχεται στο τέλος, θα δώσουν στους φοιτητές του Τμήματος τη δυνατότητα να συμπληρώσουν τις γνώσεις τους για την συγκεκριμένη περίοδο.

68ΘΕ118: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ

Ά. Πούπου

Το μάθημα θα επιχειρήσει μια επισκόπηση της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου από τις αρχές του αιώνα έως την σύγχρονη παραγωγή. Θα εξεταστούν εκδοχές του κινηματογράφου τέχνης στην Ελλάδα και φαινόμενα όπως η άνθιση του μεταπολεμικού εμπορικού κινηματογράφου και η ανάδυση μοντερνιστικών κινημάτων ή τάσεων. Βασικά ερωτήματα είναι πώς οι έλληνες σκηνοθέτες συνδιαλέγονται με διεθνή ρεύματα και δημιουργούς, πώς οι πολιτικοκοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες επηρεάζουν την κινηματογραφική έκφραση – τόσο σε επίπεδο θεματολογίας όσο και ύφους – και πως αποτυπώνονται θεματικές του παρελθόντος, ζητήματα έμφυλων ταυτοτήτων και κοινωνικών αναπαραστάσεων στις κινηματογραφικές αφηγήσεις. Έμφαση θα δοθεί στη διερεύνηση του σύγχρονου κινηματογραφικού τοπίου μέσα από την ανάλυση ταινιών των τελευταίων χρόνων, διευρύνοντας τη συζήτηση γύρω από ζητήματα της σύγχρονης παραγωγής, όπως για παράδειγμα πώς γυρίζεται μια ταινία στην Ελλάδα σήμερα, ποιες είναι οι διαδικασίες συγγραφής ενός σεναρίου, ο ρόλος των φεστιβάλ κ.α.

 

68Θ012: ΜΟΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ

Α. Ζάχου

Η θέση της μουσικής στην ιεραρχία των εκφραστικών μέσων για τη διάκριση των μουσικών-θεατρικών ειδών. Η διάκριση ανάμεσα σε λυρικό και δραματικό θέατρο. Ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια για τη σκηνική χρήση και λειτουργία της μουσικής. Ορισμός και είδη, όρια και οι εκφάνσεις της σκηνικής μουσικής. Τα διάφορα - διαφορετικά είδη μουσικής στο θέατρο. Χορός / Όρχηση και μουσική. Μουσική και αρχαιοελληνικό δράμα: Ζητήματα στη μουσική προσέγγιση των κλασικών δραματικών έργων/ Σύγχρονη σκηνική παρουσίαση και ιστορικός χαρακτήρας στη μουσική σύνθεση. Σημαντικοί σύγχρονοι Έλληνες μουσουργοί και θέατρο: μουσική δραματουργία, σημαντικές παραστάσεις, θεωρητικές απόψεις. Ηχητικός σχεδιασμός (sound design) και ήχοι περιβάλλοντος σε θεατρικές παραστάσεις: παλαιότερες και σύγχρονες τάσεις.

 

68Θ013: ΘΕΑΤΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Μ. Μέργου

Α. Εισαγωγή στις θεατρικές παραδόσεις της Ανατολής: Θα παρουσιαστούν τα παραδοσιακά θέατρα της Ανατολής μέσα στο ιστορικό και πολιτισμικό τους πλαίσιο. Πιο συγκεκριμένα, το μάθημα θα εστιάσει στις κύριες θεατρικές παραδόσεις της Ινδίας, της Κίνας, της Ιαπωνίας, της Κορέας και της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Β. Εργαστήρια – Ασιατικές τεχνικές θεάτρου. Στόχος είναι, μέσα από μια σειρά εργαστηρίων, η εξοικείωση των φοιτητών με τις θεατρικές τεχνικές του ασιατικού θεάτρου.

 

68ΘΕ122: ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

Μ. Σεχοπούλου

Το σκανδιναβικό θέατρο και οι αντανακλάσεις του στην ελληνική θεατρική ζωή. Η ιστορία του θεάτρου των σκανδιναβικών χωρών και η πρόσληψή της στην Ελλάδα: η σύνδεση της εγχώριας θεατρικής ζωής με τις εξελίξεις στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. Σημαντικές μορφές σκανδιναβών δραματουργών, το έργο τους και η συμβολή τους στη δραματουργία και τα καλλιτεχνικά ρεύματα. Οι ελληνικοί πνευματικοί κύκλοι και οι θίασοι που καταπιάνονται με το έργο των σκανδιναβών, φαινόμενα της πρόσληψης καθώς και σημαντικές θεατρικές παραγωγές σκανδιναβικών έργων στην ελληνική θεατρική ιστορία

 

68ΘΕ123: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Εύ. Προύσαλη

Στόχος του μαθήματος είναι να αναδυθούν οι μηχανισμοί πρόσληψης, μέσω της δραματουργικής ανάλυσης και της ευρύτητας των προτεινόμενων σκηνοθετικών ερμηνειών, και σε άμεση σχέση με τα ιστορικά δεδομένα και τα σύγχρονα πεδία αναζητήσεων στο χώρο της θεατρικής τέχνης. Επιπλέον, να αναδειχθούν οι δυναμικές που αναπτύσσονται ανάμεσα στο κείμενο και την παράσταση, ενώ ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ποικιλότητα, την πολλαπλότητα και τις μεταπλάσεις του θεατρικού χώρου, ως βασικού άξονα καινοτομίας και πειραματισμών. Μέσα από μια σύντομη επισκόπηση της διαμόρφωσης και της εξέλιξης της σκηνοθετικής τέχνης στην ευρωπαϊκή και νεοελληνική σκηνή, το μάθημα μπορεί να επικεντρωθεί σε ένα επιφαινόμενο, π.χ. στα εγχειρήματα σκηνικής παρουσίασης της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας στις απαρχές του 21ου αιώνα. Στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα διερεύνησης του τρόπου μεταφοράς του γραπτού κειμένου σε παραστατικό γεγονός, αλλά και να δοθούν ερεθίσματα προβληματισμού σχετικά με τις τάσεις και τη δυναμική των σύγχρονων ανα-παραστάσεων του αρχαίου ελληνικού δράματος στη σύγχρονη θεατρική σκηνή.

 

68ΘΕ124: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ – ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟ ΘΕΑΤΡΟ

Κ. Διακουμοπούλου

Ο τομέας της Κοινωνιολογίας του Θεάτρου συστήνει τα μεθοδολογικά εργαλεία πρόσληψης της θεατρικής πρακτικής.

Στόχοι του μαθήματος: Πρόσληψη της θεατρικής πρακτικής από το κοινό και τον τύπο. Θεατρική κριτική. Κοινωνικο-δημογραφική δομή του κοινού. Κοινωνικο-δημογραφική δομή των συντελεστών των παραστατικών τεχνών. Μορφές ταύτισης του κοινού. Συσχετισμός δραματουργίας και κοινωνίας. Ανθρωπολογία του θεατή.

Παράλληλα ο ίδιος τομέας ανιχνεύει και μελετά τις εφαρμογές των θεατρικών τεχνικών σε κοινωνικές ομάδες (Εφαρμοσμένο θέατρο, Applied Theatre): πρακτική εφαρμογή του θεάτρου και του δράματος σε μη συμβατικές ομάδες κοινού, οι οποίες τείνουν να είναι και περιθωριοποιημένες.

Πεδία διερεύνησης: Θέατρο πολυπολιτισμικότητα. Θέατρο κοινωνικής αλληλεγγύης. Θέατρο στις φυλακές. Θέατρο στην Υγεία. Θέατρο για την τρίτη ηλικία.

 

68ΘΣ33, 68ΘΣ41: ERASMUS (Α΄-Β΄) CONTEMPORARY GREECE: HISTORY, ARTS AND LETTERS

Συντονίστρια: Ά. Καρακατσούλη

Το μάθημα απευθύνεται μόνο σε φοιτητές που έχουν μετακινηθεί στο Ε.Κ.Π.Α.  με συμφωνίες Socrates/Erasmus, και γίνεται στα αγγλικά. Το μάθημα ολοκληρώνεται σε επτά εβδομάδες, με δύο τρίωρα μαθήματα ανά εβδομάδα, η παρακολούθηση είναι υποχρεωτική και η αξιολόγηση όσων συμμετέχουν γίνεται με την παράδοση εργασιών. Στο μάθημα συμμετέχουν οι εξής διδάσκοντες: Συντονίστρια: Ά. Καρακατσούλη. Ομάδα διδασκόντων: Θανάσης Αγάθος, Μηνάς I. Αλεξιάδης, Άννα Καρακατσούλη, Κίρκη Κεφαλέα, Αμαλία Μόζερ, Μάνος Στεφανίδης, Εύα Στεφανή, κ.ά.


68Θ001: ΑΡΧΑΙΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΚΩΜΩΔΙΟΓΡΑΦΟΙ

Ι. Κωνσταντάκος

Βλ. τον Οδηγό Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας.

 

68ΘΣ34: ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ & ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ

Δ. Μπενέτος

Βλ. τον Οδηγό Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας.

 

68Θ130: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ

Γ. Μαρκόπουλος

Βλ. τον Οδηγό Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας.

 

68Θ160: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ – (ΨΧ03)

Α. Ράλλη

Βλ. τον Οδηγό Σπουδών του Τμήματος Φ.Π.Ψ.

 

68ΘΕ89: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

Α. Πινό

Βλ. τον Οδηγό Σπουδών του Τμήματος Πληροφορικής.


Γ. ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ:

68ΘΕ105: ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ι. Βιβιλάκης

Εισαγωγή στη θεωρία και την πράξη της λειτουργίας κι εφαρμογής του δράματος σε εκπαιδευτικό πλαίσιο (δημόσιο ή ιδιωτικό). Δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος μάθησης μέσα από σωματικές και πνευματικές δραστηριότητες. Γνωριμία και προσαρμογή στον χώρο. Ενεργοποίηση του σώματος και των αισθήσεων. Ασκήσεις χαλάρωσης, ζεστάματος, συγκέντρωσης, παρατήρησης, ρυθμού. Ασκήσεις αναπνοής και φωνής, ομαδικού συντονισμού και συγχρονισμού. Η σημασία του αγγίγματος και του κύκλου της ομάδας. Συνείδηση της υπάρξεως των άλλων μελών της ομάδας και επικοινωνία. Η σπουδαιότητα της σχέσης με τον άλλον. Συναισθήματα, συμπεριφορά και διάλογος. Ανθρώπινη φωνή και μουσική. Μη γλωσσική επικοινωνία. Θεατρικό παιχνίδι. Αυτοσχεδιασμός, μιμική, παντομίμα, και ενεργοποίηση της φαντασίας. Δημιουργία μιας ιστορίας. Δραματικό περιβάλλον. Δραματοποίηση κειμένων και εικόνων. Προφορική αφήγηση μιας ιστορίας. Βασικές τεχνικές εκπαιδευτικού δράματος, όπως: δάσκαλος σε ρόλο, διάδρομος της συνείδησης, ανακριτική καρέκλα, θέατρο φόρουμ, κύκλος της ζωής, αντικείμενα του ρόλου, παγωμένη εικόνα, ρόλος στον τοίχο. Εφαρμογή του θεάτρου σε διαθεματικές δράσεις και στα γνωστικά αντικείμενα του σχολείου. Αναστοχασμός και εκτίμηση του θεατρικού εργαστηρίου. Το μάθημα είναι προαπαιτούμενο για το μάθημα ειδίκευσης «Ο θεατρολόγος εμψυχωτής. Διδακτική άσκηση στο σχολείο». Το μάθημα έχει εργαστηριακή μορφή και απαιτεί τη φυσική παρουσία των φοιτητών.

 

68ΘΕ106: O ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΟΣ - ΕΜΨΥΧΩΤΗΣ. ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ι. Βιβιλάκης

Η Θεατρική Αγωγή στο Αναλυτικό Πρόγραμμα του ελληνικού σχολείου. Το μάθημα του θεάτρου ως βιωματικό εργαστήριο δημιουργίας. Χώρος και εξοπλισμός θεατρικού εργαστηρίου. Ο ρόλος του παιδαγωγού εμψυχωτή στην εκπαίδευση και στη δημιουργία ομάδας. Σχεδιασμός εμψύχωσης και προγραμματισμός διδασκαλίας. Μεθοδολογία και τεχνικές οργάνωσης εργαστηρίου θεάτρου. Διαχείριση χρόνου συναντήσεων. Αξιοποίηση θεατρικών τεχνικών. Διδασκαλία του δράματος στην πράξη. Στρατηγικές και μέθοδοι για τη διαχείριση σχολικής τάξης. Κριτήρια για την αυτοαξιολόγηση και την αξιολόγηση θεατρικού εργαστηρίου. Διαμόρφωση προσωπικής αντίληψης για την εργασία του δασκάλου-εμψυχωτή σε μια κοινότητα.Το μάθημα έχει εργαστηριακή μορφή και απαιτεί τη φυσική παρουσία των φοιτητών.


68Θ150: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Γ. Πασιάς

Το μάθημα με τον τίτλο Παιδαγωγική, που προσφέρεται στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, αποτελεί μια γενική εισαγωγή σε έννοιες και ζητήματα που σχετίζονται με το φαινόμενο της «αγωγής», προσεγγίζει θεωρητικά έννοιες και λειτουργίες της εκπαίδευσης και της διδασκαλίας και το ρόλο του εκπαιδευτικού, και αναλύει επιλεγμένα θέματα και διαστάσεις της επιστήμης της Παιδαγωγικής. Απευθύνεται σε φοιτητές που καταρτίζονται σε επίπεδο βασικών σπουδών για να γίνουν μελλοντικοί εκπαιδευτικοί και είναι προσαρμοσμένο στο ειδικό αντικείμενο, τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των φοιτητών του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών. Η θεματική του μαθήματος καλύπτει τους ακόλουθους άξονες:

 - Η Παιδαγωγική ως τέχνη, ως επιστήμη και ως ιδεολογία. Εξετάζονται θέματα σε σχέση με την προεπιστημονική φάση της Παιδαγωγικής, και γίνεται μια ιστορική αναδρομή σε σταθμούς της επιστημονικής φάσης της Παιδαγωγικής. Επίσης, συζητώνται οι διαφορετικές Επιστήμες και κλάδοι που υπηρετούν την έννοια της αγωγής, και αναλύεται η επιστημονική υπόσταση της Παιδαγωγικής. Γίνεται επίσης ειδική αναφορά στην εξελικτική πορεία του θεάτρου και άλλων παραστατικών τεχνών ως παιδαγωγική λειτουργία, από την αρχαιότητα έως τις ημέρες μας.

- Βασικές έννοιες των Επιστημών της Αγωγής. Εκτός από την κεντρική έννοια της αγωγής, εξετάζονται οι έννοιες: εκπαίδευση - κοινωνικοποίηση - διδασκαλία - μάθηση - μόρφωση - παιδεία, καθώς και οι μεταξύ τους σχέσεις. Οι έννοιες αυτές συνδέονται με τις διάφορες τέχνες, και ειδικότερα με εκείνη του θεάτρου και τη σχέση της με τη θεατρική αγωγή, εκπαίδευση, μόρφωση και παιδεία.

- Σκοποί και στόχοι της αγωγής. Προσεγγίζεται η έννοια του σκοπού της αγωγής, αναλύονται οι διάφορες διακρίσεις των σκοπών, όπως τα ιδεώδη, οι γενικοί σκοποί, οι ειδικοί στόχοι, καθώς και άλλες διαβαθμίσεις των σκοπών της αγωγής. Επίσης, συζητούνται διάφοροι προβληματισμοί σε σχέση με τους σκοπούς της αγωγής στο πλαίσιο των αναλυτικών προγραμμάτων. Ειδική μνεία γίνεται στην έννοια του σκοπού και του στόχου, σε σχέση με τη θεατρική αγωγή στη χώρα μας.

- Περιεχόμενο των αναλυτικών προγραμμάτων. Συζητούνται οι διαφορετικοί προσανατολισμοί των αναλυτικών προγραμμάτων και του περιεχομένου σπουδών, τα κριτήρια για την επιλογή του περιεχομένου και οι τρόποι οργάνωσης του περιεχομένου των προγραμμάτων σπουδών. Εξετάζονται παραδείγματα από τα αναλυτικά προγράμματα θεατρικής αγωγής στη χώρα μας, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

- Οι διάφοροι παράγοντες και τα μέσα της αγωγής: γίνεται παρουσίαση των διαφορετικών ειδών και αντιπροσωπευτικών περιπτώσεων και εξετάζεται η σχέση θεωρίας και πράξης στην Παιδαγωγική. Ειδική αναφορά γίνεται στο «θεατρικό παιγνίδι», ως ένα από τα βασικά μέσα θεατρικής αγωγής.

- Βασικές προσεγγίσεις της διδασκαλίας, όπως: η μεθοδο-κεντρική προσέγγιση, η μαθητο-κεντρική προσέγγιση, η γνωσιο-κεντρική προσέγγιση, και η κοινωνιο-κεντρική προσέγγιση. Οι προσεγγίσεις αυτές αναλύονται σε σχέση με το ρόλο του θεατροπαιδαγωγού.

- Αρχές πάνω στις οποίες αναπτύσσεται η προσωπική προσέγγιση του εκπαιδευτικού απέναντι στη διδασκαλία. Συζητείται πώς η προσέγγιση αυτή προκύπτει μέσα από ένα συνδυασμό της επίσημης γνώσης, της εμπειρίας και της προσωπικής θεωρίας του εκπαιδευτικού. Αναλύονται οι διαστάσεις του ρόλου και οι μορφές γνώσης του θεατροπαιδαγωγού.

Η αξιολόγηση του μαθήματος βασίζεται στην τελική γραπτή εξέταση, στην ανάληψη προαιρετικής εργασίας και παρουσίασής της στην αίθουσα και στη συμμετοχή των φοιτητών στο μάθημα.

 

68ΨΧ80: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Φ. Αντωνίου

Η παιδαγωγική ψυχολογία είναι η εφαρμογή των ψυχολογικών μεθόδων  στη  μελέτη της μάθησης και της  διδασκαλίας. Στο πλαίσιο του μαθήματος εξετάζονται οι μέθοδοι και θεωρίες της παιδαγωγικής ψυχολογίας και συγκεκριμένα η γνωστική, γλωσσική, ψυχοκοινωνική και ηθική ανάπτυξη των μαθητών μέσω των συμπεριφοριστικών και κοινωνικογνωστικών θεωριών, δίνοντας έμφαση στις ατομικές διαφορές, τη μνήμη, την κατανόηση, τη μεταγνώση, την αυτοαντίληψη και τα κίνητρα των μαθητών. Εξίσου σημαντικό μέρος του μαθήματος αποτελεί η εξέταση της δυναμικής και της διαχείρισης της σχολικής τάξης, για το χειρισμό  των δυσκολιών που παρουσιάζουν οι μαθητές στη μάθηση. Στόχοι του μαθήματος είναι οι φοιτητές/-τριες: α.να εξοικειωθούν με θεωρίες και ερευνητικά πορίσματα στην περιοχή της μάθησης και β. να κατανοήσουν τον τρόπο εφαρμογής των θεωριών παιδαγωγικής ψυχολογίας στην πράξη.

 

68ΨΧ81: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Άλμπα-Αντιγόνη Παπακωνσταντίνου

Το μάθημα αποτελεί εισαγωγή στο πεδίο της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης, και έχει ως βασικό στόχο τη μελέτη της σχέσης μεταξύ κοινωνίας και εκπαίδευσης. Για το λόγο αυτό μελετώνται οι κοινωνικές πτυχές τη εκπαίδευσης, τα οργανωτικά χαρακτηριστικά των σχολείων, οι σχέσεις μεταξύ εκπαίδευσης και κοινωνικής ανισότητας, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο η εκπαίδευση συμβάλλει στην αναπαραγωγή της κοινωνικής ανισότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στον τρόπο με τον οποίο οι σχέσεις διάδρασης στο μικρο-επίπεδο των εκπαιδευτικών θεσμών έχουν τον αντίκτυπό τους σε γενικότερες κοινωνικές διεργασίες. Στους στόχους του μαθήματος συγκαταλέγονται: 1) H μελέτη της βασικής αποστολής της εκπαίδευσης, 2) Η κατανόηση του ρόλου και της σημασίας της εκπαίδευσης για το άτομο και την κοινωνία, καθώς και η κατανόηση των λόγων που οδήγησαν στη θέσπιση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, 3) Η εξοικείωση με τις διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις, αναφορικά με το ρόλο της εκ/σης.


68ΨΧ82: ΘΕΩΡΙΑ KAI ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Χ. Παρθένης

Ο  πολυπολιτισμικός  χαρακτήρας  της  ελληνικής  κοινωνίας, όπως των κοινωνιών των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, κάνει επιτακτική την ανάγκη για νέες ερμηνευτικές - μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Στις παραδόσεις των μαθημάτων παρουσιάζεται και αναλύεται το φαινόμενο της πολιτισμικής ετερότητας στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στις υπερπόντιες χώρες (Αμερική, Καναδά, Αυστραλία), καθώς και οι διάφορες προσεγγίσεις και θεωρίες που έχουν υιοθετηθεί στο επίπεδο της εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

 

68ΠΔ58: ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Α. Γενά

Α. Περιεχόμενο του μαθήματος:

1. Ιστορική αναδρομή στην Ειδική Αγωγή & Εκπαίδευση: διεθνής & ελληνική πραγματικότητα, 2. Εκπαιδευτική πολιτική της Ε.Ε. και των Η.Π.Α. σε συνάρτηση με την ελληνική πραγματικότητα, 3. Νομοθετικά & θεσμικά ζητήματα σχετικά με την Ειδική Αγωγή, 4. Διάγνωση των εκπαιδευτικών αναγκών και προγραμματισμός διδακτικών ενεργειών, 5. Προσαρμοσμένα αναλυτικά και διδακτικά προγράμματα, 6. Η παιδαγωγική της συνεκπαίδευσης, 7. Στρατηγικές μάθησης που προάγουν τη συνεκπαίδευση, 8. Εκπαίδευση, κατάρτιση, επιμόρφωση εκπαιδευτικών, 9. Διδακτική μεθοδολογία προσαρμοσμένη στις ανάγκες: Μαθητών με ήπιες μαθησιακές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς, Μαθητών με  σοβαρές  μαθησιακές  δυσκολίες  και προβλήματα συμπεριφοράς, 10. Παιδαγωγικές παρεμβάσεις, 11. Συστηματική  αξιολόγηση  και  αντιμετώπιση  προβλημάτων συμπεριφοράς.

Β.  Προαιρετικά σεμινάρια:

Κατά τη διάρκεια του διδακτικού εξαμήνου θα πραγματοποιηθούν προαιρετικά σεμινάρια και εκπαιδευτικές επισκέψεις για θέματα σχετικά με το διδασκόμενο αντικείμενο.

 

68ΨΧ83: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

Ζ. Σμυρναίου

Το μάθημα αποβλέπει στο να αναπτύξει γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις  σχετικά με το φαινόμενο της μάθησης, όπως προβάλλεται μέσα από τις  διάφορες Σχολές και εκπροσώπους τους, όπως: η Σχολή Συμπεριφοράς, η Γνωστική, η Μορφολογική, η Ουμανιστική, η Κονστρουκτιβιστική, και άλλες. Προς την κατεύθυνση αυτή θα ευαισθητοποιηθούν οι φοιτητές ως προς τις  προεκτάσεις και εφαρμογές των θεωριών της μάθησης στη διδακτική πράξη, τη σχέση μάθησης και ανάπτυξης, μάθησης και διδασκαλίας και άλλα συναφή. Παράλληλα, θα διερευνηθεί ο ρόλος που παίζουν οι ατομικοί παράγοντες της μάθησης (π.χ. η αντίληψη, τα κίνητρα, η πολλαπλή νοημοσύνη, το φύλο κ.ά.) και γενικότερα το προφίλ μάθησης των μαθητών στις σχολικές διεργασίες.

 

68ΨΧ11: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ι

Α. Παπαστυλιανού

Τα θέματα που αναλύονται στο πλαίσιο του μαθήματος, ως ενός μαθήματος εισαγωγικού σε όλο το εύρος της Κοινωνικής Ψυχολογίας, είναι τα εξής: Το έργο και οι μέθοδοι της Κοινωνικής Ψυχολογίας, η οικολογική-κοινωνική προσέγγιση στο χώρο της Κοινωνικής Ψυχολογίας, η διαπολιτισμική μεθοδολογία και το εθολογικό πρότυπο ως εργαλεία για την Κοινωνική Ψυχολογία. Επιπλέον, διδάσκονται θέματα που αφορούν στην έννοια των αξιών, την πολιτισμική διαφοροποίηση των αξιών και τις καθολικές αξίες. Περιγράφονται επίσης οι θεωρίες των αιτιακών αποδόσεων και αντιμετωπίζονται διεξοδικά οι στάσεις και η δομή των στάσεων, η σχέση στάσεων και συμπεριφοράς και οι θεωρίες για τη διαμόρφωση και την αλλαγή των στάσεων. Αναλύονται οι έννοιες των στερεοτυπικών αντιλήψεων για πρόσωπα και ομάδες, της εθνικής και κοινωνικής ταυτότητας, καθώς και θέματα δυναμικής της ομάδας, όπως η συμμόρφωση και η υπακοή, η κοινωνική διευκόλυνση, η πόλωση, η συνεργασία και ο ανταγωνισμός, η ηγεσία και θεωρίες που την μελετούν.

 

68ΨΧ77: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΙΙ

Α. Παπαστυλιανού

Για το 1ο κλιμάκιο Α-Μ

Μέθοδοι  μελέτης των ομάδων και της αλληλεπίδρασης των μελών. Τύποι ομάδων, χαρακτηριστικά και στάδια εξέλιξης. Το ανήκειν σε ομάδα και τα οφέλη. Διομαδική συμπεριφορά. Συμμόρφωση και αλληλεξάρτηση στις ομάδες: Μειοψηφίες και πλειοψηφίες. Αποτελεσματικότητα στις ομάδες και ομαδικές διεργασίες.  Συνεργασία και ανταγωνισμός  εντός και μεταξύ  ομάδων. Μείωση των συγκρούσεων εντός και ανάμεσα σε ομάδες. Ηγεσία (τύποι-θεωρίες). Η αποτελεσματική ηγεσία. Ηγεσία και λήψη αποφάσεων. Φύλο και ηγεσία. Το ανήκειν σε εικονικές ομάδες και κοινωνικά δίκτυα. Ομοιότητες και διαφορές εικονικών και πραγματικών ομάδων - Δυνατότητες και επιπλοκές από τη συμμετοχή σε εικονικές ομάδες. 

Για το 2ο κλιμάκιο Ν-Ω

Το συγκεκριμένο μάθημα, ως συνέχεια του εισαγωγικού μαθήματος «Κοινωνική Ψυχολογία Ι», περιλαμβάνει τις εξής θεματικές ενότητες: Επικοινωνία και διαπροσωπικές σχέσεις, η δυαδική επικοινωνία - λεκτική και μη-λεκτική επικοινωνία - επιθετικότητα και οι  θεωρίες που την ερμηνεύουν, η μελέτη των οικείων σχέσεων μέσα από θεμελιώδεις θεωρίες κοινωνικής αλληλεπίδρασης και βασικές προσεγγίσεις στην Ψυχολογία, όπως είναι η ψυχαναλυτική και η συστημική προσέγγιση. Στο πλαίσιο του μαθήματος αναλύονται πολλά παραδείγματα δυναμικών αλληλεπιδράσεων και πραγματοποιούνται βιωματικές ασκήσεις σε διαστάσεις των σχέσεων αλληλεπίδρασης και  σε μορφές διαπροσωπικών σχέσεων (φιλία, σχέση συναδέλφων, αδελφική σχέση κ.ά.).

 

68ΨΧ10: ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Χ. Χατζηχρήστου

Ι. Η Σχολική Ψυχολογία ως επιστήμη και επάγγελμα: 1. Καθορισμός του ρόλου και της ειδικότητας, 2. Εκπαίδευση - Κατάρτιση, 3. Θεσμικό - Νομοθετικό πλαίσιο, επαγγελματικές εταιρίες και σύλλογοι, 4. Διεθνής εμπειρία και ελληνική πραγματικότητα.

ΙΙ. Ψυχοδιαγνωστική αξιολόγηση - Προγράμματα παρέμβασης: 1. Ψυχοδιαγνωστική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων, 2. Παρεμβάσεις μαθησιακής υποστήριξης, 3. Προγράμματα παρέμβασης στο σχολικό περιβάλλον.

ΙΙΙ. Υπηρεσίες ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων.

ΙV. Μελλοντικές κατευθύνσεις και προοπτικές: 1. Εξέλιξη της σχολικής ψυχολογίας στις διάφορες χώρες: Ομοιότητες, διαφορές, κοινές προοπτικές / Σύγχρονες προσεγγίσεις, 2. Μελλοντικές κατευθύνσεις και προοπτικές για την εξέλιξη της

σχολικής ψυχολογίας.

 

68ΨΧ84: ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Α. Παπαστυλιανού

(Βλ. τον Οδηγό Σπουδών του Τμήματος Φ.Π.Ψ.)

 

68ΨΧ79: ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

Π. Δημητροπούλου, Ε. Περτέση

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση με τις βασικές έννοιες και τις σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις του πεδίου των μαθησιακών δυσκολιών. Περιλαμβάνει τις εξής θεματικές ενότητες: Προβληματική, έννοια και διαστάσεις των δυσκολιών μάθησης. Αιτιολογικά μοντέλα. Ταξινόμηση μαθησιακών δυσκολιών: γενικές και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Γνωστικά, μαθησιακά, μεταγνωστικά και ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά των μαθησιακών δυσκολιών. Αξιολόγηση των δυσκολιών μάθησης μέσω τυπικής και άτυπης αξιολόγησης. Μοντέλα παρέμβασης για την αντιμετώπιση των μαθησιακών δυσκολιών στη σχολική τάξη και παροχή σχολικών ψυχολογικών υπηρεσιών.